جهان صنعت نیوز، به نظر می‌رسد دانشمندان در تلاش برای بهبود سلامت روان بیماران مبتلا به افسردگی، در حال بررسی فهرستی از تمام داروهای روانگردان قرن گذشته هستند.
کتامین، سیلوسایبین، MDMA، LSD و DMT همگی در دهه‌های اخیر به داروهای تحقیقاتی قانونی تبدیل شده‌اند و برخی از آنها اکنون در برخی کشورها به عنوان گزینه‌های درمانی تجویز شده برای موارد افسردگی و سایر بیماری‌های روانی که با درمان معمول بهبود نمی‌یابند، ظاهر شده‌اند.
اکنون یک ترکیب روانگردان نسبتاً مبهم مبتنی بر سم وزغ به دلیل پتانسیل ضد افسردگی در حال بررسی است. نتایج یک کارآزمایی بالینی تصادفی فاز 2b امروز در مجله انجمن پزشکی آمریکا (American Medical Association) منتشر شده است.
این کارآزمایی که توسط شرکت بیوتکنولوژی AtaiBeckley (زیرمجموعه غول دارویی Eli Lilly and Company) تأمین مالی شده است، نشان می‌دهد که فرمول اسپری بینی تک دوز از این ماده می‌تواند گزینه‌ای ایمن و سریع برای بیماران مبتلا به افسردگی صعب العلاج باشد.
ماده مؤثر این دارو، مِبوفوتنین(mebufotenin) یا «۵-MeO-DMT» نام دارد و از وزغ بیابان سونوران(Incilius alvarius) گرفته شده است.
این دارو یکی از اجزای داروی روانگردان بدنام اما کمیاب «بوفو»(bufo) است. بوفو که معمولاً به صورت خشک‌شده از سم واقعی وزغ به فروش می‌رسد، حاوی هر دو ماده مِبوفوتنین و بوفوتنین است.
با این حال، محققان در آزمایش بالینی جدید در حال آزمایش یک شکل ترکیب شده از ۵-MeO-DMT خالص بودند. این اولین باری نیست که این دارو تحت آزمایش‌های بالینی قرار می‌گیرد، اما بزرگترین و دقیق‌ترین آزمایش استفاده از آن به عنوان اسپری بینی تاکنون است.
چیتارانجان آندراده(Chittaranjan Andrade)، محقق روان‌داروشناسی از موسسه ملی سلامت روان و علوم اعصاب هند توضیح می‌دهد: به نظر می‌رسد مصرف روزانه مبوفوتنین برای افسردگی پس از زایمان و اکنون برای افسردگی‌های صعب‌العلاج مؤثر است و این مزایا با یا بدون درمان مجدد به مدت هشت روز تا شش ماه پایدار می‌مانند.
آندراده در آزمایش بالینی جدید شرکت نداشت، اما در مورد این پژوهش مقاله‌ای نوشته است.
اثرات روانگردان منحصر به فرد مبوفوتنین به سرعت شروع می‌شود و ظرف حدود یک ساعت فروکش می‌کند و بسته به نحوه مصرف دارو، تغییراتی در آن ایجاد می‌شود. از این نظر شبیه به DMT است، اگرچه اثرات بصری آن بسیار کمتر شدید است.
دیوید فایفل(David Feifel)، محقق روانپزشکی اعصاب و همکارانش فکر می‌کنند که این تجربه روانگردان سریع می‌تواند به مبوفوتنین نسبت به گزینه‌هایی مانند اسکتامین و سیلوسایبین برتری بدهد، اگرچه تحقیقات هنوز به طور کامل انجام نشده است.
آزمایش بالینی فاز 2b آنها ایمنی، اثربخشی و زمان آمادگی برای تخلیه دارو را بررسی می‌کند. محققان می‌گویند نتایج امیدوارکننده است، اما ما هنوز راه زیادی تا دیدن این دارو در استفاده پزشکی خارج از محیط‌های تحقیقاتی داریم.
این آزمایش شامل ۱۹۳ شرکت‌کننده بود که تحت درمان افسردگی متوسط تا شدید در موسساتی در سراسر استرالیا، اروپا و ایالات متحده قرار داشتند. آنها در طول دوره افسردگی فعلی خود، دو تا پنج داروی ضد افسردگی مختلف را امتحان کرده بودند، اما هیچ تاثیری گزارش نکرده بودند.
به هر شرکت‌کننده به طور تصادفی یک دوز اسپری بینی بنزوات مبوفوتنین، حاوی ۰.۳ میلی‌گرم، ۸ میلی‌گرم یا ۱۲ میلی‌گرم ماده فعال اختصاص داده شد، اما برای جلوگیری از سوگیری، آنها از دوز مصرفی خود بی‌اطلاع بودند.
آنها همچنین قبل، در طول و بعد از این دوره کارآزمایی، حمایت روانی دریافت کردند و پروتکل‌های مربوط به تنظیمات معمول درمان‌های روانگردان موجود را دنبال کردند.
اکثر بیماران پس از تأیید اینکه دیگر هیچ‌گونه عوارض حاد روانگردانی را تجربه نمی‌کنند، آماده بودند تا جلسه درمان را ظرف حدود دو ساعت پس از مصرف دارو ترک کنند.
فایفل و تیمش گزارش می‌دهند: این بازگشت سریع شرکت‌کنندگان دوزبندی شده به حالت اولیه، همراه با دوزبندی نامنظم که با دوام طولانی مدت اثر ضد افسردگی پس از یک دوز نشان داده می‌شود، می‌تواند مزایای بالقوه مهمی را برای بیماران و پزشکان در مقایسه با گزینه‌های درمانی موجود یا در مراحل پیشرفته توسعه ارائه دهد.
آنها افزودند: اسکتامین و تحریک مغناطیسی فراجمجمه‌ای نیاز به درمان مجدد مکرر دارند و سیلوسایبین و LSD به دلیل اثرات حاد ذهنی طولانی‌تر، نیاز به چهار تا دوازده ساعت نظارت دارند.
معمولاً بیماران حدود دو روز پس از جلسه، شاهد بروز آثار مثبت بودند و این آثار دست‌کم تا هشت هفته ادامه داشت.
اکثر بیماران عوارض جانبی نامطلوبی را تجربه کردند، اما تقریباً تمام این موارد خفیف یا متوسط بودند؛ عوارضی نظیر سردرد، حالت تهوع و درد در ناحیه بینی که به‌سرعت برطرف می‌شدند و تنها در همان روزِ دریافت دارو رخ می‌دادند. با این حال، یک نفر در طول دوره درمان دچار دو حمله هراس (پنیک) شدید شد.
دوزهای ۱۲ میلی‌گرمی و ۸ میلی‌گرمی، هر دو عملکرد بهتری نسبت به دوز ۰.۳ میلی‌گرمی داشتند؛ به‌طوری که امتیازهای افسردگی را به ترتیب ۵.۳ و ۶.۲ واحد بیشتر از کمترین دوز بهبود بخشیدند.
دوز ۸ میلی‌گرمی به مرحله سوم کارآزمایی راه خواهد یافت، زیرا به نظر می‌رسد بهترین تعادل را میان ایمنی و اثربخشی ایجاد می‌کند. در مرحله سوم، این دارو بر روی گروه بسیار بزرگ‌تری از افراد آزمایش شده و با سایر درمان‌های موجود مقایسه خواهد شد.
آندراده معتقد نیست که این نتایج، نویدبخش آینده‌ای روشن برای مبوفوتنین به عنوان درمان بزرگ بعدی در افسردگی باشد.
وی می‌گوید: اثر ضد افسردگی ناقص بود. بیماران به طور متوسط فقط حدود ۳۰ درصد بهبود یافتند و میزان پاسخ و بهبودی کمتر از آن چیزی بود که معمولاً به عنوان مثال با کتامین و درمان با تشنج الکتریکی دیده می‌شود.
وی همچنین خاطرنشان کرد که این مطالعه تعریف نسبتاً سهل‌گیرانه‌ای از «افسردگی مقاوم به درمان» ارائه داده است. به عنوان مثال، هیچ بیماری تحت درمان با کتامین یا تشنج الکتریکی قرار نگرفته بود. از نظر وی، «افسردگی درمان‌ناپذیر» توصیف دقیق‌تری از این بیماران است.
این مطالعه همچنین بیمارانی را که تمایل به خودکشی گزارش کرده بودند، حذف کرد، به این معنی که مشخص نیست مبوفوتنین چقدر برای آنها ایمن یا مؤثر خواهد بود.
وی همچنین در مورد سرعتی که مبوفوتنین می‌تواند واقعاً زندگی افراد را بهبود بخشد، تردید دارد و می‌نویسد: بیماران مبتلا به افسردگی که درمانشان دشوار است، نیاز به درمان نگهدارنده طولانی‌مدت دارند، اما از آنجا که مبوفوتنین به عنوان مونوتراپی مورد بررسی قرار گرفت، این آزمایش هیچ بینشی در مورد زمان و چگونگی گذار به یک داروی ضد افسردگی معمولی یا اینکه آیا خود مبوفوتنین می‌تواند برای درمان نگهدارنده استفاده شود، ارائه نمی‌دهد.
مبع: ایسنا