جهان صنعت نیوز – تحریم‌های بانکی علیه ایران بار دیگر به مانعی در مسیر تجارت خارجی کشور تبدیل شده‌است. این بار، محدودیت‌های بانکی موجب توقف موقت صادرات ایران به پاکستان شده است؛ آن هم در شرایطی که مسیرهای زمینی میان دو کشور همچنان باز هستند و محدودیت فیزیکی جدیدی برای عبور کالا از مرزها گزارش نشده است.
پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران، اعلام کرده است که صادرات ایران به پاکستان به دلیل مشکلات ناشی از تحریم‌های بانکی به‌طور موقت متوقف شده است. او در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر، ضمن رد گزارش‌های مربوط به بسته‌شدن یکی از گذرگاه‌های مرزی، تأکید کرده که مرز زمینی مشترک دو کشور همچنان باز است. بااین‌حال، بازبودن مرزها نتوانسته مانع توقف صادرات شود؛ زیرا مشکل اصلی در سازوکار بانکی موردنیاز برای انجام واردات در پاکستان قرار دارد.
چگونه تحریم بانکی به توقف صادرات منجر شد؟
به گفته سنندجی، واردکنندگان پاکستانی برای خرید کالا از ایران باید فرم‌های الکترونیکی واردات را از طریق نظام بانکی پاکستان ثبت و ارائه کنند. این فرایند یکی از الزامات انجام واردات به پاکستان است؛ اما تحریم‌های اعمال‌شده علیه نظام بانکی ایران، انجام آن را با مشکل مواجه کرده است. در نتیجه، صادرکنندگان ایرانی و واردکنندگان پاکستانی با موانعی روبه‌رو شده‌اند که ادامه مبادلات تجاری را دشوار کرده است.
نظام بانکی ایران تحت تحریم‌های گسترده آمریکا قرار دارد. این محدودیت‌ها انجام تراکنش با مؤسسات مالی ایرانی را دشوار می‌کنند و بانک‌های خارجی طرف معامله با نهادهای تحریم‌شده ایرانی را نیز در معرض اقدامات تحریمی آمریکا قرار می‌دهند. در چنین شرایطی، حتی اگر امکان انتقال فیزیکی کالا میان دو کشور وجود داشته باشد، مشکلات مربوط به ثبت و انجام عملیات بانکی می‌تواند مانع تکمیل فرایند تجارت شود.
این مسئله نشان می‌دهد که اختلال در تجارت خارجی الزاماً به بسته‌شدن مرزها یا توقف فعالیت گمرکات نیاز ندارد؛ محدودیت در زیرساخت‌های مالی و بانکی نیز می‌تواند جریان صادرات را متوقف کند.
چرا واردات از پاکستان همچنان ادامه دارد؟
یکی از نکات مهم اظهارات رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق تهران، تفاوت وضعیت صادرات و واردات میان دو کشور است. درحالی‌که صادرات ایران به پاکستان متوقف شده، واردات کالا از پاکستان به ایران همچنان ادامه دارد. براساس توضیحات سنندجی، مشکل فعلی به الزامات بانکی واردکنندگان پاکستانی برای خرید کالا از ایران مربوط می‌شود. بنابراین، محدودیت ایجادشده در شرایط کنونی به‌صورت یکسان بر دو جهت تجارت اثر نگذاشته است.
سنندجی هشدار داده است که اگر محدودیت‌های بانکی ادامه پیدا کنند، صادرات ایران به پاکستان عملاً متوقف باقی خواهد ماند. این موضوع نمونه‌ای از تأثیر مستقیم تحریم‌های مالی بر تجارت کالایی است. در چنین وضعیتی، حتی وجود تقاضا در کشور مقصد و امکان حمل کالا نیز برای تداوم صادرات کافی نیست.