جهان صنعت نیوز – در فاصله تنها سه هفته تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، دونالد ترامپ با مجموعه‌ای از تصمیمات تازه در قبال روسیه و اوکراین، تنش‌های سیاسی در واشنگتن را افزایش داده است. به گزارش نشریه آتلانتیک، ناتوانی رئیس‌جمهور آمریکا در پایان‌دادن به جنگ ایران و پیامدهای اقتصادی آن، زمینه‌ساز تغییر رویکرد او در قبال جنگ اوکراین شده است؛ تغییری که بیش از همه به سود روسیه ارزیابی می‌شود.
جنگ ایران فشار قابل‌توجهی بر بازار جهانی انرژی وارد کرده است. ازسرگیری تهدید نفتکش‌ها در تنگه هرمز از سوی ایران و افزایش میانگین قیمت گازوئیل در آمریکا به بیش از شش دلار برای هر گالن، هزینه حمل‌ونقل جاده‌ای کالاها را افزایش داده است. جمهوری‌خواهان نگران‌اند که تداوم قیمت‌های بالای انرژی به پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات مجلس نمایندگان و سنا منجر شود.
به نوشته آتلانتیک، ترامپ که از ناتوانی در پایان‌دادن به جنگ ایران خشمگین شده، به دنبال مقصر دیگری برای بحران انرژی است و ظاهراً اوکراین را هدف قرار داده است. یکی از مشاوران او می‌گوید رئیس‌جمهور به این عادت دارد که دیگران به‌سرعت به خواسته‌هایش پاسخ دهند، اما مقاومت ایران در برابر فشارهای او موجب عصبانیت شدیدش شده است.
توافق نفتی با روسیه
مهم‌ترین نشانه تغییر رویکرد ترامپ، توافق تازه او با ولادیمیر پوتین برای واردات گازوئیل روسیه است. ترامپ روز جمعه اعلام کرد که با رئیس‌جمهور روسیه برای واردات این فرآورده نفتی به توافق رسیده است؛ اقدامی که تحریم‌های صنعت انرژی روسیه را تضعیف می‌کند.
براساس این توافق، حدود ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار بشکه گازوئیل روسیه راهی آمریکا شده و قرار است چند میلیون بشکه دیگر نیز ماه آینده ارسال شود. اگرچه این حجم واردات احتمالاً تأثیر محدودی بر کاهش قیمت سوخت خواهد داشت، ترامپ می‌تواند آن را اقدامی برای حمایت از مصرف‌کنندگان آمریکایی معرفی کند. در مقابل، روسیه نیز به درآمدهای تازه دسترسی پیدا می‌کند.
این توافق پس از گفت‌وگوی تلفنی ۹۰ دقیقه‌ای ترامپ و پوتین انجام شد؛ تماسی که ترامپ به بهانه تبریک دیرهنگام تولد رئیس‌جمهور روسیه برقرار کرد. برخی مشاوران کاخ سفید با انجام این گفت‌وگو مخالف بودند و انتظار دستاورد مهمی از آن نداشتند.
تصمیم ترامپ تحریم‌های اعمال‌شده از سال ۲۰۲۲ را تضعیف کرده و با قانون تحریمی سخت‌گیرانه‌تری که ماه گذشته با امضای خود او اجرایی شده بود، در تعارض قرار گرفته است.
چهار سناتور جمهوری‌خواه شامل لیزا مورکوفسکی، سوزان کالینز، تام تیلیس و جان کرتیس، همراه با تعدادی از سناتورهای دموکرات، در بیانیه‌ای مشترک تأکید کردند که کاهش تحریم‌ها با قانون جدید مغایرت دارد و آمریکا نباید در شرایط ادامه حملات روسیه به غیرنظامیان اوکراینی، منابع مالی تازه‌ای در اختیار پوتین قرار دهد.
فشار بر اوکراین برای توقف حملات
هم‌زمان با توافق انرژی، دولت ترامپ فشار بر اوکراین را افزایش داده است. واشنگتن از کی‌یف خواسته حملات پهپادی به پالایشگاه‌ها و تأسیسات تولید گازوئیل روسیه را متوقف کند و تهدید کرده در صورت ادامه این حملات، فروش تسلیحات آمریکایی از مسیر اروپا را متوقف خواهد کرد.
در ماه‌های اخیر، اوکراین حملات خود به تأسیسات نفتی روسیه را گسترش داده و به ایجاد بحران انرژی در این کشور کمک کرده است. روسیه نیز در واکنش، صادرات گازوئیل را ممنوع کرده؛ تصمیمی که فشار بر بازار جهانی سوخت را در کنار پیامدهای جنگ ایران افزایش داده است.
ولودیمیر زلنسکی به ترامپ و نمایندگان او، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، پیشنهاد داده بود در صورت توقف حملات روسیه به نیروگاه‌های اوکراین، حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند. با این حال، ترامپ این دو اقدام را معادل یکدیگر نمی‌داند و خواستار توقف یک‌جانبه حملات اوکراین شده است؛ درخواستی که زلنسکی نپذیرفته است.
ترامپ همچنین بدون دریافت تأیید قبلی از زلنسکی اعلام کرد روسیه و اوکراین برای توقف حملات به زیرساخت‌های انرژی یکدیگر توافق کرده‌اند. اما در ساعات پس از این ادعا، روسیه حملات موشکی و پهپادی خود را ادامه داد و یک نیروگاه برق در خارکیف را هدف قرار داد.
مقام‌های اوکراینی از این مواضع ابراز ناباوری کرده‌اند. علاوه بر تهدید توقف فروش تسلیحات، برخی نزدیکان ترامپ پیشنهاد داده‌اند اشتراک‌گذاری اطلاعات اطلاعاتی آمریکا با اوکراین نیز متوقف شود؛ اقدامی که پیش‌تر پس از مشاجره ترامپ و زلنسکی در کاخ سفید در فوریه ۲۰۲۵ برای مدتی کوتاه اجرا شده بود.
دیپلماسی تجاری به جای حمایت نظامی
آتلانتیک تغییر رویکرد ترامپ را بخشی از الگوی دیرینه روابط او با پوتین می‌داند. به نوشته این نشریه، ترامپ از زمان نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود بارها مواضعی نزدیک به مسکو اتخاذ کرده و حتی پس از انتشار اطلاعاتی درباره کمک روسیه به ایران برای هدف‌گیری مواضع نظامی آمریکا، از برخورد مستقیم با پوتین خودداری کرده است.
گفت‌وگوهای اخیر کوشنر و ویتکاف با پوتین نیز شامل چشم‌انداز توافق‌های تجاری گسترده میان روسیه و منافع اقتصادی آمریکایی پس از پایان جنگ بوده است.
مقام‌های اوکراینی معتقدند سیاست خارجی ترامپ بیش از آنکه بر دفاع از دموکراسی و تمامیت ارضی کشورها متمرکز باشد، به ایجاد فرصت‌های تجاری توجه دارد. یکی از مقام‌های نزدیک به مذاکرات گفته است اوکراین باید راهبرد خود را تغییر دهد و با کمک اروپا، مسیر تازه‌ای برای پایان جنگ پیدا کند؛ مسیری که احتمالاً به تأکید بیشتر بر مذاکرات نیاز دارد.
در همین حال، ترامپ خواستار برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در اوکراین و جایگزینی زلنسکی شده است. زلنسکی نیز اعلام کرده در صورت موافقت پوتین با آتش‌بس ۶۰ روزه، آماده برگزاری انتخابات خواهد بود.
زمستان دشوار در انتظار کی‌یف
اوکراین در شرایطی با احتمال کاهش حمایت آمریکا روبه‌روست که روسیه حملات به شهرهای این کشور را تشدید کرده، ذخایر موشکی خود را افزایش داده و پهپادهای جدید مجهز به موتور جت به کار گرفته است.
مقام‌های اوکراینی نگران‌اند پوتین از زمستان برای تشدید حملات استفاده کند و در بهار بار دیگر برای پیشروی به سوی کی‌یف تلاش کند. توقف کمک‌های اطلاعاتی یا تسلیحاتی آمریکا می‌تواند اوکراین را در آسیب‌پذیرترین موقعیت خود از آغاز جنگ قرار دهد.
در مقابل، ترامپ تلاش می‌کند جایگاه بین‌المللی پوتین را تقویت کند. او با وجود اتهامات جنایات جنگی علیه رئیس‌جمهور روسیه، سال گذشته میزبان وی در آلاسکا بود و اکنون نیز از او برای شرکت در نشست گروه ۲۰ در ماه دسامبر دعوت کرده است؛ نشستی که قرار است در مجموعه گلف متعلق به ترامپ در نزدیکی میامی برگزار شود.
در صورت پذیرش دعوت، این نخستین حضور پوتین در یک نشست چندجانبه در کشوری غربی از زمان حمله به اوکراین خواهد بود. زلنسکی نیز قصد حضور دارد و امیدوار است با پوتین درباره پایان جنگ مذاکره کند.
به نوشته آتلانتیک، ترامپ امیدوار است دو طرف در این نشست برای توافق آماده باشند تا او بتواند نقش میانجی صلح را ایفا کند؛ دستاوردی که شاید راه دستیابی به جایزه صلح نوبل را برای او هموار کند.