به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از الجزیره، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، گفته است کارزار فشار اقتصادی واشنگتن علیه ایران چنان مؤثر بوده که ازسرگیری عملیات نظامی گسترده غیرضروری است. سخنان او تازه‌ترین پیام از یک سری پیام‌های اغلب در حال تکامل از سوی دولت دونالد ترامپ در مورد درگیری با ایران است.
این پیام‌ها همچنین پس از شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای منتشر می‌شوند که رئیس جمهوری آمریکا اذعان کرد احتمالاً تا حدودی ناشی از مخالفت عمومی با جنگ بوده است. پس آخرین اظهارات روبیو چگونه با مواضع سایر مقام‌های دولت مقایسه می‌شود و آنها در مورد وضعیت درگیری چه می‌گویند؟
ترامپ، روبیو و ونس در مورد درگیری چه گفته‌اند؟
روبیو آخرین اظهارات خود را روز سه‌شنبه پس از دیدار با وزرای امور خارجه از مجمع گروه هفت (G7) در پاریس بیان کرد. او گفت که به متحدان G7 گفته است «کارزار اقتصادی علیه ایران آنقدر ویرانگر است که در حال حاضر نیازی به عملیات جنگی بزرگ نیست.» روبیو گفت: «اگر از طریق ابزارهای اقتصادی و فشار اقتصادی به هدف یکسانی دست یابیم، نیازی به حمله نظامی نداریم. این بن‌بست نیست. فشار اقتصادی بر ایران حتی بدتر هم خواهد شد.»
روبیو همچنین از متحدان گروه ۷ خواست تا به «حفاظت از کشتیرانی» در اطراف تنگه هرمز که به گفته او نیروهای آمریکایی در آن باقی خواهند ماند، کمک کنند. سخنان وزیر امور خارجه تا حد زیادی با گفته‌های ترامپ در روز دوشنبه مطابقت داشت، زمانی که رئیس جمهوری آمریکا گفت حملات بیشتر علیه ایران «کاملاً بعید» است.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه نوشت، جی‌دی ونس، معاون رئیس جمهوری، که بیشتر منتقد جنگ بوده و اخیراً در یک پست طولانی در رسانه‌های اجتماعی شکست میان‌دوره‌ای حزب جمهوری‌خواه را به این درگیری نسبت داده، طرفدار توافق با ایران است، توافقی که ترامپ آن را در حال حاضر امکان‌پذیر نمی‌داند.
بین تحریم‌ها و دیپلماسی: اختلاف‌ها درباره راهبرد جنگ ایران چیست؟
مذاکرات برای پایان دادن به درگیری ایالات متحده و ایران ماه‌هاست تا حد زیادی متوقف شده، زیرا ایران همچنان به هدف قرار دادن کشتی‌هایی که ادعا می‌کند شرایط آن برای عبور از تنگه هرمز را نقض می‌کنند، ادامه می‌دهد و ایالات متحده تحریم‌ها علیه ایران را تشدید می‌کند و همچنان بنادر ایران را محاصره می‌کند و قصد دارد مسیرهای تدارکاتی زمینی ایران را نیز مسدود کند.
در ماه سپتامبر، ایران طرحی هفت روزه برای بازگشایی تنگه هرمز و از سرگیری مذاکرات پیشنهاد داد. تهران از آن زمان گفته است که این جدول زمانی می‌تواند به دو روز کاهش یابد. خواسته‌های تهران از ایالات متحده شامل لغو تحریم‌هایی است که واشنگتن پس از فروپاشی تفاهمنامه ژوئن اعمال کرده، کاهش حضور نظامی ایالات متحده در منطقه، بازگرداندن معافیت‌های نفتی و آزاد کردن دارایی‌های مسدود شده ایران.
به گفته مقاماتی که اکسیوس به آنها استناد کرده، ترامپ که بین از سرگیری یک جنگ نامحبوب یا تلاش بیشتر برای توافق با تهران مردد است، فعلاً به یک راه حل میانه رسیده است: تشدید فشار بر ایران و در عین حال جلوگیری از بازگشت به اقدام نظامی تمام‌عیار. این راهبرد مورد حمایت چندین مقام کلیدی دولت، از جمله اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری و جان راتکلیف، مدیر سیا، و همچنین جرد کوشنر، داماد ترامپ، است.
با این حال، چند متحد آمریکا در منطقه، از جمله پاکستان، عراق و ترکیه، نگرانند که طولانی شدن فشار آمریکا بر ایران می‌تواند به منافع تجاری آنها آسیب برساند. تریتا پارسی، معاون اجرایی موسسه کوئینسی برای دولت‌داری مسئولانه، گفت که سیاست بلندمدت آمریکا در تحریم‌های شدید و محاصره ایران تنها «وضعیت موجود ناپایدار» را طولانی‌تر می‌کند که در نهایت به رویارویی نظامی بیشتر منجر خواهد شد.
با این حال، او گفت که یک گزینه «کناره‌گیری» برای ترامپ می‌تواند این باشد که بی‌سروصدا تحریم‌ها و محاصره را کاهش دهد و در عین حال آنها را «روی کاغذ» حفظ کند. پارسی به الجزیره گفت: «ترامپ کنار می‌کشد و ادعا می‌کند که زیرساخت‌های محاصره و تحریم‌ها را حفظ می‌کند، اما در واقعیت، اجازه می‌دهد به طور نامحسوس از بین برود. محاصره شروع به سست شدن و اجرای تحریم‌ها شروع به فروپاشی می‌کند.»
آیا نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای بر راهبرد ترامپ تأثیر گذاشته است؟
به گفته تحلیلگران، بله. هم ترامپ و هم ونس اذعان کرده‌اند که جنگ ایران تا حدودی مقصر شکست جمهوری‌خواهان بوده است و ترامپ گفته است رأی‌دهندگان برای افزایش قیمت بنزین آماده نیستند. طبق نظرسنجی رویترز/ایپسوس که روز دوشنبه انجام شد، ۷۱ درصد آمریکایی‌ها - شامل ۹۳ درصد دموکرات‌ها و ۵۱ درصد جمهوری‌خواهان - از قانون کنگره که جنگ ایران را متوقف کند، حمایت می‌کنند.
ایران چه می‌گوید؟
مقامات ایرانی حتی در حالی که به نظر می‌رسد واشنگتن در حال دور شدن از تشدید نظامی است، لفاظی‌های خود را افزایش داده‌اند. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز سه‌شنبه گفت که جنگ «نه از طریق نظامی و نه با افزایش تحریم‌ها» پایان می‌یابد، بلکه تنها از طریق «استفاده از زبان احترام» پایان می‌یابد.
محسن رضایی، ارشدترین مقام امنیتی ایران، روز دوشنبه در پستی در شبکه‌های اجتماعی گفت که دولت آمریکا در جنگ «ویران» شده و زمان آن رسیده است که در برابر خواسته‌های ایران «تسلیم» شود. محمد وال، خبرنگار الجزیره، با گزارش از تهران، خاطرنشان کرد که زبان ایران «مطمئن‌تر از همیشه» شده است.
وضعیت فعلی دیپلماسی چگونه است؟
پیام‌های ضد و نقیضی وجود دارد. وزارت امور خارجه قطر روز سه‌شنبه اعلام کرد دوحه در تلاش‌های میانجیگرانه خود «خستگی‌ناپذیر» تلاش می‌کند و واکنش‌های مثبتی از هر دو طرف دریافت کرده است. ترامپ، روز قبل، پس از میزبانی از نخست‌وزیر قطر در کاخ سفید، همچنین از «حرکت به سوی پایان این درگیری» صحبت کرد و افزود که «ایران با ما صحبت می‌کند و آنها بسیار مودبانه صحبت می‌کنند».
روبیو، به نوبه خود، گفت که ایالات متحده همچنان «برای دیپلماسی آماده است»، اما خواسته‌های فعلی ایران را «کاملاً غیرواقع‌بینانه» خواند. او گفت: «ما انتظار داریم این وضعیت تغییر کند - و اگر تغییر کند، ما برای دیپلماسی آماده‌ایم.»
در همین حال، مقامات ایرانی نسبت به آخرین گزارش‌های میانجیگری تردید بیشتری نشان داده‌اند و اصرار دارند که ایالات متحده باید خواسته‌های آنها را بپذیرد. رضایی روز سه‌شنبه گفت که هیچ مذاکره‌ای بین تهران و واشنگتن در حال انجام نیست و ایران با هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکایی «در دوردست» در برابر هر گونه حمله جدید ایالات متحده تلافی خواهد کرد.