به گزارش اطلاعات آنلاین، داستان زندگی مهرداد که فرزند پنجم ملک‌الشعرا بهار بود، روایتی پرفرازونشیب از مقاومت، رنج و عشق بی‌چون‌وچرا به فرهنگ این مرزوبوم است. او از همان سال‌های جوانی در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به دلیل فعالیت‌های سیاسی طعم تلخ زندان و محرومیت را چشید، سال‌های تحصیلش در مدرسه زبان‌های شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن نیز با سایه سنگین نهادهای امنیتی ادامه یافت و حتی پس از بازگشت به کشور نیز اجازه نداشت کرسی رسمی دانشگاهی داشته باشد و ناچار سال‌ها در بانک مرکزی خدمت کرد؛ اما همه این‌ها مانع نشد که رسالت علمی خود را ادامه دهد.
بزرگ‌ترین دستاورد بهار این بود که اسطوره را از دالان تاریک خرافه بیرون کشید و زیر نور تابان روش علمی نشاند. همان‌طور که دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور اشاره می‌کند، در سال ۱۳۵۰ وقتی بهار کتاب «اساطیر ایران» را برای چاپ برد، جامعه روشنفکری آن روز اسطوره را خرافه می‌دانست و با آن مخالفت می‌کرد؛ اما بهار با وسواس و نگاهی کل‌نگر، حوزه تمدن ایرانی را به مرزهای امروز محدود نکرد و با اثبات ریشه پنج هزار ساله این فرهنگ در بستر عیلام و بین‌النهرین، نگاهی نو به یادگار گذاشت. اهمیت بنیادین کار او در این نهفته است که پیش از او، پژوهش مدونی درباره اساطیر ایران به دست پژوهشگران داخلی انجام نشده بود و او با جسارت تمام، اساطیر را از انحصار متون صرفا دینی خارج کرد و در پهنه وسیع فرهنگ و تاریخ باستانی آسیای غربی جای داد. او با معرفی رویکرد تطبیقی و تاریخی، نشان داد که اسطوره‌های ایرانی چگونه در تقاطع با تمدن‌های همسایه تکامل یافته‌اند و این پویایی، بخش جدایی‌ناپذیری از هویت تاریخی ماست.
در همین راستا، عباس مخبر، مترجم و پژوهشگر برجسته، درباره جایگاه بی‌نظیر او تأکید می‌کند: «استاد بی‌نظیری بودند. کارشان در حوزه اساطیر ایران همچنان کار ارزشمندی است؛ اولین کار جدی که به‌وسیله یک محقق ایرانی انجام شده و هنوز هم قابل استفاده است.» مخبر با اشاره به رویکرد تطبیقی، تاریخی و جامعه‌شناختی بهار یادآور می‌شود که او اسطوره‌ها را در پیوند با اقوام هند و اروپایی بررسی کرد و در مواجهه با متون و شاهنامه فردوسی، «نگاهی غیرایدئولوژیک و با دید پژوهشی و تاریخی» داشت؛ ویژگی مهمی که سبب شد اسطوره‌ها از تعصبات دینی دور بمانند و به عنوان ژرف‌ترین لایه‌های روان جمعی یک ملت تحلیل شوند. این نگاه روش‌مند و رها از تعصب، بهار را به قطب‌نمایی تبدیل کرد که نسل‌های بعدی پژوهشگران برای فهم عمیق متون کهن، از اوستا و بندهش گرفته تا شاهنامه، ناچار به پیگیری ردپای او هستند.
اکنون پس از سال‌ها وقتی به کارنامه درخشان او -از تصحیح متون پهلوی و تدوین «پژوهشی در اساطیر ایران» گرفته تا خلق آثار دلنشینی برای کودکان چون «جمشید شاه» - نگاه می‌کنیم، درمی‌یابیم که او چراغی راهنما برای نسل‌های پس از خود افروخت. به تعبیر مخبر، «اگر بخواهید اساطیر ایران را مطالعه کنید، ناگزیر هستید به کارهای دکتر بهار مراجعه کنید؛ حتی اگر حرف تازه‌ای برای گفتن داشته باشید.» به همین دلیل است که یاد او، به عنوان نمادی از استواری در راه علم و فرهنگ، تا ابد در حافظه تاریخی ایران زنده است.