تسنیم نوشت: پپژمان عقدک، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و مدیر روابط عمومی این دانشگاه، با اشاره به شیوع دیابت در جامعه گفت: بر اساس آمارهای موجود، از هر 100 نفر بزرگسال، 13 نفر به دیابت مبتلا هستند و اگر افراد دارای پیش‌دیابت را هم در نظر بگیریم، تقریباً از هر چهار بزرگسال، یک نفر با دیابت یا پیش‌دیابت مواجه است. وی با بیان اینکه اهمیت دیابت بیشتر به دلیل عوارض و پیامدهای آن است، اظهار کرد: این بیماری می‌تواند به سکته‌های قلبی و مغزی، نابینایی، مشکلات کلیوی و نارسایی کلیه، آسیب به اعصاب محیطی و حتی قطع عضو منجر شود. نکته مهم این است که دیابت ممکن است سال‌ها بدون علامت باقی بماند، اما در همین مدت به اندام‌های مختلف بدن از جمله قلب، مغز، چشم و کلیه آسیب وارد کند.
عقدک با تأکید بر اینکه بسیاری از عوارض دیابت قابل پیشگیری هستند، افزود: به همین دلیل شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر و انجام غربالگری اهمیت زیادی دارد. توصیه می‌شود همه افراد بالای 30 سال حداقل هر سه سال یک‌بار قند خون خود را بررسی کنند. البته افرادی که اضافه‌وزن یا چاقی، به‌ویژه چاقی شکمی، سابقه خانوادگی دیابت، فشار خون بالا یا چربی خون بالا دارند، باید در فاصله‌های کوتاه‌تری قند خون خود را کنترل کنند.
وی ادامه داد: افراد می‌توانند برای استفاده از خدمات غربالگری به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند. تشخیص دیابت نیز از طریق بررسی قند خون ناشتا، آزمایش میانگین قند خون سه‌ماهه یا آزمایش تحمل گلوکز انجام می‌شود و بر اساس نتایج این آزمایش‌ها، تشخیص و اقدامات درمانی لازم صورت می‌گیرد.
چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به دیابت هستند؟
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به عوامل خطر ابتلا به دیابت گفت: افرادی که اضافه‌وزن و چاقی، به‌خصوص چاقی شکمی دارند، تحرک بدنی آن‌ها کم است یا از رژیم غذایی ناسالم استفاده می‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند. عقدک سابقه خانوادگی دیابت، فشار خون بالا، چربی خون بالا، ابتلا به دیابت در دوران بارداری و سابقه پیش‌دیابت را از دیگر عوامل خطر دانست و افزود: کودکانی که با وزن بیش از چهار کیلوگرم متولد می‌شوند نیز در گروه‌هایی قرار می‌گیرند که احتمال ابتلای آن‌ها به دیابت بیشتر است.
وی درباره نشانه‌های این بیماری بیان کرد: دیابت معمولاً برای سال‌ها بدون علامت است، اما با پیشرفت بیماری ممکن است نشانه‌هایی مانند تشنگی بیش از حد، مصرف زیاد مایعات، تکرر ادرار به‌ویژه در طول شب، کاهش وزن بدون علت مشخص، احساس گرسنگی زیاد، خستگی، تاری دید و دیر خوب شدن زخم‌ها بروز کند.
مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان عفونت‌های مکرر پوستی و ادراری و همچنین احساس گزگز و بی‌حسی در اندام‌های تحتانی، به‌ویژه پاها را از دیگر نشانه‌های احتمالی دیابت عنوان کرد و گفت: البته نباید منتظر بروز این علائم ماند، زیرا ممکن است بیماری پیش از ظاهر شدن نشانه‌ها، عوارض خود را ایجاد کرده باشد.
دیابت درمان قطعی ندارد اما قابل کنترل است
عقدک در پاسخ به این پرسش که آیا دیابت قابل درمان است، توضیح داد: دیابت به این معنا نیست که فرد با مصرف دارو در یک دوره مشخص به‌طور کامل از بیماری رهایی پیدا کند، اما این بیماری قابل کنترل است. هدف از درمان این است که قند خون در محدوده طبیعی و مناسب نگه داشته شود تا از بروز عوارض و آسیب به اندام‌های مختلف بدن جلوگیری کنیم.
وی با اشاره به چهار محور اصلی کنترل دیابت گفت: اولین پایه درمان، تغذیه سالم است. افراد مبتلا باید مصرف سبزیجات، حبوبات و غلات کامل را افزایش دهند، میوه را به میزان متناسب مصرف کنند و تا حد امکان از نوشابه، شیرینی‌ها، قندهای ساده، غذاهای فرآوری‌شده و چربی‌های ناسالم دوری کنند.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان فعالیت بدنی منظم را دومین پایه کنترل دیابت دانست و افزود: توصیه می‌شود افراد حداقل 150 دقیقه در هفته فعالیت بدنی با شدت متوسط داشته باشند که پیاده‌روی تند یکی از نمونه‌های مناسب آن است.
عقدک ادامه داد: استفاده صحیح و منظم از داروها، سومین محور درمان است. برخی بیماران از داروهای خوراکی و برخی دیگر از انسولین استفاده می‌کنند که مصرف هرکدام باید مطابق تجویز و توصیه پزشک باشد. ترک سیگار و کنترل فشار خون و چربی خون نیز از دیگر اقدامات ضروری برای مدیریت این بیماری است.
وی با اشاره به نگرانی برخی بیماران از شروع درمان با انسولین تصریح کرد: بعضی افراد تصور می‌کنند نیاز به انسولین به معنای شکست درمان است و به همین دلیل از شروع یا ادامه آن خودداری می‌کنند، در حالی که انسولین بخشی از روند درمان دیابت است و بیماران باید به توصیه پزشک خود عمل کنند.
عوارض دیابت کنترل‌نشده و ضرورت معاینات دوره‌ای
مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان درباره پیامدهای کنترل نکردن دیابت گفت: اگر بیماری به‌درستی درمان و کنترل نشود، احتمال بروز سکته‌های قلبی و مغزی، نارسایی کلیه، کاهش بینایی و حتی نابینایی افزایش پیدا می‌کند.
عقدک آسیب به اعصاب محیطی را از دیگر عوارض دیابت کنترل‌نشده دانست و افزود: این آسیب ممکن است به شکل بی‌حسی، گزگز و خواب‌رفتگی پاها بروز کند و در ادامه زمینه ایجاد زخم پای دیابتی و حتی قطع عضو را فراهم کند.
وی با تأکید بر ضرورت پیگیری منظم وضعیت بیماران دیابتی اظهار کرد: این افراد علاوه بر رعایت سبک زندگی سالم، باید به‌صورت دوره‌ای توسط پزشک معاینه شوند. معاینه چشم و پاها و انجام آزمایش‌هایی برای بررسی عملکرد کلیه و سایر بخش‌های بدن از جمله اقدامات ضروری در مراقبت از بیماران دیابتی است.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه معاینه چشم بیماران دیابتی باید حداقل سالی یک‌بار انجام شود، خاطرنشان کرد: با رعایت تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، کنترل وزن و پیگیری توصیه‌های پزشک در زمینه درمان، افراد حتی در صورت ابتلا به دیابت می‌توانند سال‌های طولانی زندگی سالم و فعالی داشته باشند.