به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از live science، دیرینهشناسان مرتباً استخوانهای فسیلشده دایناسورها را کشف میکنند، اما گاهی اوقات ردپاها و پوستههای ماقبل تاریخ را نیز پیدا میکنند. در موارد نادر، محققان حتی فرورفتگیهای باستانی پوست یا پرهای یک دایناسور را شناسایی کردهاند. اما سلولهای فسیلشده؟ محققان مدتهاست که فرض میکنند باقی ماندن چنین سطوح میکروسکوپی غیرممکن است. اما بار دیگر، طبیعت خلاف این را ثابت کرده است.
در مطالعهای که در مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم (PNAS) منتشر شد، یک تیم بینالمللی از دیرینهشناسان وجود زیست مولکولهای سالم و گلبولهای قرمز معدنیشده را در فسیلهای یک دایناسور ۱۱۵ میلیون ساله تأیید کردند. اگرچه کارهای قبلی احتمالات مشابهی را پیشنهاد کردهاند، اما تحقیقات این تیم اولین باری است که ترکیبات خونی حامل اکسیژن معروف به هم «heme» را به صورت شیمیایی شناسایی میکند.
«کلیتی گریس»، یکی از محققان این مطالعه و شیمیدان دانشگاه کرتین در استرالیا گفت: «این واقعاً یک کشف برجسته است. این یافتهها فرضیات دیرینه مبنی بر اینکه برخی از زیستمولکولها مانند هموگلوبین نمیتوانند در زمانهای طولانی زنده بمانند را به چالش میکشد.»
این شواهد در داخل استخوانهای فسیلشدهی اندام یک دایناسور تازه بالغ شده به نام Aratasaurus museunacionali وجود دارد. A. museunacionali که در سال ۲۰۰۸ کشف شد، یک تروپود کرتاسه اولیه بود که در شمال شرقی برزیل امروزی زندگی میکرد. این فسیلها نشان میدهند که دایناسوری با طول بیش از ۱۰ فوت و وزن حدود ۷۵ پوند وجود داشته است، اما با توجه به سن کم آن، A. museunacionali احتمالاً حتی بزرگتر هم شده است.
تروپودها گروهی از دایناسورهای عمدتاً گوشتخوار بودند که روی دو پا راه میرفتند. آنها شامل شکارچیان معروفی مانند تیرانوسوروس رکس و ولوسیراپتور بودند.
محققان با استفاده از تجزیه و تحلیل میکروسکوپی و شیمیایی روی استخوانهای اندام تروپود، ساختارهای میکروسکوپی متعددی را در کانالهای عروقی یافتند؛ کانالهایی که زمانی رگهای خونی را از طریق استخوان حمل میکردند. این تیم گفت که شکل، اندازه و محل آنها با گلبولهای قرمز خون مطابقت داشت.
پس از بررسی دقیق برشهای نازک فسیلها، دیرینهشناسان اجزای مولکولی معدنی گلبولهای قرمز خون را به همراه یک اکسید منگنز پیچیده به نام «هاوسمانیت» پیدا کردند. این ماده به حفظ ساختارهای سلولی heme کمک کرده است؛ یک مولکول حلقهای شکل که حاوی آهن است و به بسیاری از پروتئینها به ویژه هموگلوبین متصل میشود. هاوسمانیت همچنین به حفظ زیستمولکولهای اضافی موجود در خون، مانند اسیدهای آمینه موجود در کلاژن، کمک کرده است. محققان این مطالعه این نظریه را مطرح میکنند که این سطح از حفظ فقط میتواند پس از دفن سریع در محیطی غنی از میکروب اما در عین حال کم اکسیژن رخ دهد.
گریس و همکارانش گفتند که کشف آنها پیامدهای گستردهتری برای دیرینهشناسی در سطح مولکولی دارد. مطالعه بیشتر میتواند به پیشرفت درک ما از تکامل خون، متابولیسم دایناسورها و سطح فعالیت حیوانات باستانی کمک کند. دانش اینکه آیا این نوع حفظ و نگهداری اصلاً امکانپذیر است یا خیر، حتی میتواند فراتر از زمین گسترش یابد. اگر چنین مولکولهای زیستی ظریفی در طول میلیونها سال در محیطهای سخت فسیل شوند، ممکن است آثار مشابهی از حیات در جاهای دیگر جهان وجود داشته باشد.

