این گزارش با واکنشهای متعددی در بین کارشناسان امور خاورمیانه روبرو شد.در این گزارش دگرگونیهایی نسبت به چارچوبهای امنیت ملی رژیم صهیونیستی مشاهده میشود. هر چند گزارش، به ظاهر عنوان غیررسمی و طرحی برای بحث معرفی شده است، اما در ورای آن، بوی جنگهای دائمی در منطقه به مشام میرسد.
در واقع، گزارش، جنگطلبی رژیم صهیونیستی به عنوان پدیدهای پایدار را به نمایش میگذارد و دگرگونی در نگرشهای امنیتی آن رژیم را منعکس میکند.چرا و چگونه میتوان گزارش ژنرال هایمن را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد؟
در پاسخ ابتدا باید به ماهیت نخبگان و مسئولین امنیتی رژیم صهیونیستی توجه کرد. سپس محتوای گزارش را مورد مداقه قرار داد و سرانجام معنا و اثر این گزارش در رفتار امنیتی رژیم صهیونیستی مورد ارزیابی قرار گیرد.نخبگان و دستاندرکاران امور امنیتی رژیم صهیونیستی، گروه محدود ولی مؤثری هستند که حوزه فکر و عمل امنیتی را با هم پیوند میزنند و در چرخشی معنادار بین دستگاههای اجرایی و تحقیقاتی در گردش هستند.
ناگفته نماند که امنیتیترین نظام سیاسی در خاورمیانه، رژیم صهیونیستی است که به تعبیر برخی از پژوهشگران امور منطقه، کلیت رژیم مانند یک پادگان است و رژیم صهیونیستی دولتی پادگانی توصیف میگردد. اما در این دولت پادگانی، تعداد مؤسسه تحقیقاتی در امور استراتژیک وجود دارد که به تولید فکر امنیتی مشغولند هرچند که از زاویه کارشناسی، بعضاً تفاوتهای بین آنها دیده میشود، اما در مجموع، در حفظ و بقای رژیم صهیونیستی اشتراک نظر دارند.
غالب پژوهشگران امنیت ملی این رژیم، سوابق آموزشی و تجربه ترکیبی نظامی و غیرنظامی و آکادمیک را دارند و ژنرال هایمن یکی از آنهاست که چندین اثر قابل توجه در ماهیت تهدیدات رژیم صهیونیستی و تدابیر مدیریت آن تهدیدات را منتشر ساخته است.
گزارش اخیر هایمن متأثر از رخداد ۷ اکتبر به عنوان یک نقطه عطف جدّی امنیتی و دگرگونکننده فکر و رفتار امنیتی این رژیم تلقی میگردد. او اظهار میدارد که دیگر نمیتوان با مفاهیم کهن، چالشهای امنیتی رژیم شناخت و یا مدیریت کرد و نیاز به بازبینی برخی از بنیادهای جدّی در این راستا میباشد .
وی گزاره اصلی را در تدوین مفهوم نوین امنیت ملی رژیم شناسایی میکند که عمدهترین آنها بدین قرار است. اول آنکه باید هویت یهودی را بر نهادهای دمکراتیک ترجیح داد. معنای این گزاره آن است که سیاست امنیتی رژیم، هویت پایه و هویت بنیاد و برجسته سازی هویت یهودی بر زندگی اجتماعی است.
دوم آنکه صلح با اعراب ابزار است و نه هدف. در حقیقت ایده صلح با اعراب و فلسطینیان را زیر سؤال میبرد.
سوم و بسیار قابل توجه آنکه هایمن میگوید واقعیتی بنام دولتهای عربی وجود ندارد و این دولتها، اصالت ندارند. وی به صراحت اعلام میدارد که باید بیثباتی را در کشورهای عربی گسترش داد چون رژیم، بیثباتی را میتواند مدیریت کند.
چهارم و مهمتر آنکه جنگ، مبنای اصلی دولت اسرائیل باید باشد.
پنجم آنکه باید به سمت خودکفائی رفت و از دلبستگی به ایالات متحده کاست. او آمریکا را قدرتی در حال افول میبیند.
ششم آنکه باید حمله را بر دفاع ترجیح داد. هفتم آنکه حمله به عمق امکانات دشمن باید مورد توجه قرار گیرد. هشتم باید منازعه اسرائیل و فلسطین را منازعهای دائمی بین اسرائیل و اعراب پنداشت.
و نهم ، شهرک نشینان و جمعیت غیرنظامی یهودیان باید بخش مهمی از امنیت همه جانبه اسرائیل باشند و دهم آنکه استقلال صنعتی ـ دفاعی رژیم باید در کانون توجه باشد.
معنای حرفهای ژنرال «تایر هیمن»در یک کلمه خلاصه میشود و آن جنگ بیپایان و دامن زدن به ناآرامیها در محیط پیرامونی رژیم صهیونیستی است. هرچند که انتشار این گزارش به صورت علنی، به عنوان سند رسمی قلمداد نمیگردد اما نمیتوان انعکاس روح و روان رسمی را در آن مشاهده نکرد. اما به طور دقیقتر حداقل سه مشاهده را میتوان مطرح نمود.
اول آنکه حرفها و سخنان این گزارش، بیش از آنکه تامین و تولید امنیت برای رژیم صهیونیستی را روشن کنند، واقعیتی بسیار جدی را به نمایش میگذارد و آن ناامنی بسیار عمیق این رژیم، علیرغم همه امکانات نظامی امنیتی است.
دوم آنکه این گزارش، نیتهای این رژیم برای ناآرام ساختن کشورهای عربی و منطقه و پایدار سازی ناامنی و ابدی کردن خونریزی و کشتار در حوزههای پیرامونی است.
سوم آنکه استفاده از شهرکنشینان و مردم ساکن سرزمینهای اشغالی برای ناامنسازی اعراب درون سرزمینهای مزبور و همینطور توسعه ناامنی در مرزهای رژیم با کشورهای عربی، بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت.
اما این سخنان در عین بازتاب دادن شرایط ناامنی درونی و بیرونی رژیم، در مرحله عمل و تحقق بخشیدن ، با چالشهای بزرگ و سترگی روبروست که عمدهترین آنها اتکاء ذاتی و ساختاری به ایالات متحده است.
چگونه میتوان جداسازی تلآویو - واشنگتن را تصور کرد. فراتر از آن، زیادهخواهی، تجاوز و هژمون گرانی است، بیتردید مخالفت و مقاومت نیز هست. هر چه هست توجه به مجادلات و مباحث امنیتی رژیم صهیونیستی، ضرورتی استراتژیک برای کنشگران منطقهای است.
![[سیدمحمدکاظم سجادپور] نگرشهای امنیتی در رژیم صهیونیستی](https://media.ettelaat.com/d/2025/04/13/4/284590.jpg?ts=1744572854000)
