تجارت‌نیوز نوشت: طلا که معمولا در دوره‌های بی‌ثباتی اقتصادی و ژئوپلیتیکی به‌عنوان دارایی امن مورد توجه قرار می‌گیرد، این بار نتوانست از افزایش تنش‌ها در خاورمیانه سود ببرد. نگرانی از افزایش دوباره نرخ بهره آمریکا و طولانی‌شدن دوره سیاست پولی انقباضی، فشار مضاعفی بر بازار طلا وارد کرده است؛ به‌طوری که این فلز در مسیر ثبت شدیدترین افت هفتگی خود طی بیش از چهار ماه قرار گرفت.
طلا زیر فشار افزایش قیمت نفت
بهای هر اونس طلای نقدی در معاملات روز جمعه ۲۳ اکتبر، به ۳ هزار و ۹۹۵ دلار و ۶۳ سنت رسید. این فلز در کاهش بیش از ۳.۷ درصدی در طول هفته را ثبت کرد. در همین حال، معاملات آتی طلا با رشد ۰.۲ درصدی به ۴ هزار و ۲ دلار و ۱۰ سنت در هر اونس رسید؛ هرچند این قراردادها نیز با افت هفتگی حدود ۳.۸ درصدی مواجه بودند.
افت قیمت طلا در شرایطی رخ داد که نفت خام برنت با افزایش نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه انرژی، به محدوده ۱۱۷ دلار در هر بشکه رسید؛ سطحی که از ماه مه مشاهده نشده بود. افزایش بیش از ۳ درصدی قیمت نفت برنت در طول هفته، نگرانی‌ها درباره تشدید تورم را افزایش داده است. بازارها نگران هستند که بالا ماندن هزینه انرژی، روند کاهش تورم را دشوارتر کند و بانک‌های مرکزی را به حفظ نرخ‌های بهره بالا برای مدت طولانی‌تری وادار سازد.
تنش‌های خاورمیانه بازار انرژی را ملتهب کرد
افزایش قیمت نفت با تشدید نگرانی‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه همراه شده است. گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن بود که آمریکا و اسرائیل در حال بررسی طرحی برای حمله مجدد به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر هستند. ایران نیز هشدار داده است که در صورت وقوع حمله، پاسخ خواهد داد؛ پاسخی که می‌تواند زیرساخت‌های اقتصادی و غیرنظامی در اطراف خلیج فارس را تحت تاثیر قرار دهد.
همزمان، حملات نیروهای انصارالله در یمن به اهدافی در عربستان سعودی نیز نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه نفت منطقه را افزایش داده است. شرکت دولتی آرامکوی عربستان روز پنجشنبه دستور تخلیه مقر خود در ظهران، در نزدیکی بحرین، را صادر کرد. مجموع این تحولات، بازار انرژی را در برابر احتمال اختلال در جریان عرضه نفت آسیب‌پذیرتر کرده است. افزایش قیمت نفت نیز از مسیر بالا بردن هزینه حمل‌ونقل، تولید و سایر فعالیت‌های اقتصادی می‌تواند فشارهای تورمی را تشدید کند.
چرا افزایش تورم به ضرر طلا تمام می‌شود؟
در نگاه نخست، افزایش تورم باید به نفع طلا باشد؛ زیرا سرمایه‌گذاران معمولا از این فلز برای حفظ ارزش دارایی‌های خود در برابر کاهش قدرت خرید پول استفاده می‌کنند. با این حال، تاثیر تورم بر قیمت طلا به واکنش احتمالی بانک‌های مرکزی نیز بستگی دارد.
اگر افزایش قیمت انرژی باعث شود تورم برای مدت طولانی‌تری بالا بماند، بانک‌های مرکزی ممکن است کاهش نرخ بهره را به تعویق بیندازند یا حتی به افزایش نرخ‌ها روی بیاورند. چنین شرایطی هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا می‌برد. طلا خلاف اوراق قرضه و سپرده‌های بهره‌دار، درآمد دوره‌ای ایجاد نمی‌کند. بنابراین، هنگامی که نرخ بهره بالا می‌رود و دارایی‌های درآمدزا بازده بیشتری ارائه می‌کنند، جذابیت نسبی طلا کاهش می‌یابد.
در شرایط فعلی، بازار با یک تناقض روبه‌روست؛ افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی و تورم، تقاضا برای دارایی‌های امن را تقویت می‌کند، اما احتمال تداوم سیاست پولی سخت‌گیرانه، مانع رشد قیمت طلا می‌شود.
در نتیجه، واکنش بازار به افزایش قیمت نفت صرفا به نگرانی درباره تورم محدود نمانده است؛ بلکه انتظارات مربوط به نرخ بهره نیز به یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده مسیر قیمت فلز زرد تبدیل شده است.
نگاه بازار به تصمیم فدرال رزرو
جلسه سیاست‌گذاری فدرال رزرو آمریکا در روزهای ۲۷ و ۲۸ اکتبر، یکی از مهم‌ترین رویدادهای پیش‌روی بازارهای مالی است. انتظار غالب این بود که بانک مرکزی آمریکا در این نشست نرخ بهره را افزایش ندهد؛ با این حال، احتمال افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر همچنان مورد توجه معامله‌گران قرار داشت.
فدرال رزرو تلاش می‌کند تورم را به هدف ۲ درصدی خود بازگرداند. اگر افزایش قیمت نفت فشارهای تورمی را تشدید کند، دستیابی به این هدف دشوارتر خواهد شد و احتمال کاهش سریع نرخ بهره در ماه‌های آینده کاهش می‌یابد.
داده‌های اخیر تورم مصرف‌کننده و تولیدکننده آمریکا نیز بالاتر از انتظارات ظاهر شده بودند و بر نگرانی‌ها درباره مسیر آتی سیاست پولی افزوده بودند.
در چنین فضایی، سرمایه‌گذاران علاوه بر تصمیم فدرال رزرو، منتظر انتشار داده‌های شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی آمریکا در روز ۲۹ اکتبر هستند؛ شاخصی که معیار مورد توجه بانک مرکزی برای ارزیابی روند تورم به شمار می‌رود.
نتایج این گزارش می‌تواند به روشن‌تر شدن چشم‌انداز نرخ بهره کمک کند و جهت حرکت بازار طلا را تحت تاثیر قرار دهد.
طلا حتی از افت بازار سهام هم سود نبرد
یکی از نکات قابل توجه در معاملات اخیر، ناتوانی طلا در بهره‌برداری از افت سهام شرکت‌های فناوری بود. معمولا افزایش نگرانی در بازار سهام می‌تواند بخشی از سرمایه‌ها را به سمت دارایی‌های امن سوق دهد؛ اما این الگو در معاملات اخیر به شکل محسوسی تضعیف شد.
تحلیلگران بانک ING در یادداشتی اعلام کردند که طلا نتوانسته است از موج فروش سهام فناوری و حرکت سرمایه‌گذاران به سمت اوراق خزانه‌داری آمریکا بهره ببرد. به اعتقاد این تحلیلگران، تمرکز بازار طلا بیش از هر چیز بر افزایش قیمت نفت، پیامدهای تورمی آن و تاثیر احتمالی این روند بر سیاست‌های بانک مرکزی قرار گرفته است.
این رفتار نشان می‌دهد که در شرایط فعلی، جایگاه سنتی طلا به‌عنوان دارایی امن به‌تنهایی برای حمایت از قیمت آن کافی نیست. سرمایه‌گذاران علاوه بر ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، به بازده واقعی دارایی‌ها و چشم‌انداز نرخ بهره نیز توجه دارند.
افت سایر فلزات گران‌بها
فشار فروش به بازار طلا محدود نماند و سایر فلزات گران‌بها نیز با کاهش قیمت مواجه شدند. نقره در معاملات روز پنجشنبه حدود ۶ درصد افت کرد و به پایین‌ترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۵ رسید. پلاتین و پالادیوم نیز در مسیر ثبت کاهش هفتگی قرار گرفتند.
این تحولات نشان می‌دهد که نگرانی‌های مربوط به نرخ بهره و تورم، بخش گسترده‌تری از بازار فلزات گران‌بها را تحت تاثیر قرار داده است. در مورد نقره و پلاتین، نگرانی درباره چشم‌انداز فعالیت‌های صنعتی نیز می‌تواند بر رفتار سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.
چشم‌انداز بازار طلا
افت قیمت طلا به زیر ۴ هزار دلار، نشان‌دهنده افزایش فشارهای کوتاه‌مدت بر این فلز است؛ اما مسیر آینده بازار همچنان به مجموعه‌ای از عوامل وابسته خواهد بود. قیمت نفت، تحولات خاورمیانه، داده‌های تورمی آمریکا و تصمیم‌های فدرال رزرو از مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند جهت حرکت طلا را تغییر دهند.
اگر قیمت انرژی همچنان بالا بماند و نگرانی‌های تورمی تشدید شود، احتمال تداوم نرخ‌های بهره بالا می‌تواند مانعی برای بازگشت قدرتمند طلا باشد. در مقابل، کاهش تنش‌های منطقه‌ای یا انتشار داده‌هایی که از فروکش کردن تورم حکایت دارند، ممکن است بخشی از فشار فروش را کاهش دهد.
در مجموع، تحولات اخیر نشان می‌دهد که افزایش نااطمینانی سیاسی لزوما به رشد قیمت طلا منجر نمی‌شود. تا زمانی که نگرانی از تورم و نرخ بهره بر تقاضای دارایی امن غلبه داشته باشد، بازار طلا ممکن است همچنان با نوسان و فشار نزولی مواجه بماند.