به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از سی ان ان، ایران اکنون حملات خود را به نفتکشهایی که از تنگه هرمز و خلیج فارس عبور میکنند افزایش داده است؛ اقدامی که موجب کاهش حجم نفت خروجی از منطقه شده و قیمت جهانی نفت خام را در سطحی بالاتر از ۱۰۰ دلار برای هر بشکه نگه داشته است.
به گفته سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا که امنیت دریایی در این منطقه را رصد میکند، در هفته گذشته ۱۲ مورد حمله به کشتیها در تنگه هرمز یا نزدیکی آن گزارش شده است. همچنین، اوایل همین هفته، دو کشتی باری در پی حملاتی با پرتابههای ناشناس در حوادثی جداگانه غرق شدند.
تحلیلگران میگویند تشدید حملات ایران واکنشی است به حجم زیاد نفت که در هفتههای اخیر موفق شدهاند از تنگه هرمز عبور کنند. ارتش ایالات متحده با تسهیلِ آنچه «تردد در تاریکی» (dark transit) نامیده میشود — یعنی حرکت نفتکشها با سامانههای ردیابی خاموش و انتقال نفت به کشتیهایی که در دریای عمان منتظر هستند — عملیاتی مؤثر را برای عبور دادن نفت از این تنگه هدایت کرده است. در همین حال، ایران به دلیل محاصره دریایی از سوی ایالات متحده، همچنان در عبور دادن نفتکشهای خود از این آبراه با دشواری روبروست.
این مناقشه که اکنون وارد هشتمین ماه خود شده، گسترش یافته و شامل درگیری میان عربستان سعودی و انصارالله در یمن (که تحت حمایت ایران هستند) نیز میشود. یمنیها نفتکشهای سعودی را که از تنگه بابالمندب عبور میکنند هدف گرفته و در روزهای اخیر، حملات مرگباری را علیه فرودگاه اصلی ریاض انجام دادهاند.
به گفته تحلیلگران، این بحران پیامدهای بلندمدتی برای بازار جهانی نفت به همراه خواهد داشت. گئورگ زاخمان، پژوهشگر ارشد در اندیشکده بروگل به شبکه خبری سیانان گفت که کشورهای واردکننده نفت بیش از پیش درک میکنند که باید «مصرف نفت خود را به صورت ساختاری کاهش دهند» تا در برابر شوکهای خارجی آسیبپذیری کمتری داشته باشند. او افزود که این اقدام، در کنار تدابیر دیگر، میتواند به «محافظت از آنها در برابر این جهانِ بهطور فزاینده نامطمئن» کمک کند.
تنگه بابالمندب پس از آنکه جنگ موجب اختلال در تنگه هرمز (که در همسایگی آن قرار دارد) شد، از نظر راهبردی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. به گفته ریچارد برونز، همبنیانگذار موسسه انرژی اسپکتس، در اوج فعالیتها، روزانه حدود ۴.۵ میلیون بشکه نفت خام از بندر ینبع عربستان در دریای سرخ صادر میشد که بخش عمده آن – حدود ۳ میلیون بشکه در روز – از طریق تنگه بابالمندب عبور میکرد. اما او میگوید با تشدید تهدیدهای انصارالله در تابستان امسال، این جریانها «فروپاشیدند».
یوهانس رائوبال، تحلیلگر ارشد نفت خام در شرکت کپلر، اظهار داشت که اگر انصارالله شروع به تهدید کشتیهای متعلق به تمام کشورها کنند، «این امر ضربه دیگری به بازارهای نفت خام وارد خواهد کرد؛ قیمتها را دوباره به شدت بالا میبرد و توازن عرضه و تقاضا را به شدت تنگتر میکند.»
اما پس از حمله ماه گذشته پهپادهایی که از داخل خاک عراق علیه خط لوله «شرق-غرب» عربستان – که نفت خام را به سمت بنادر این کشور در دریای سرخ منتقل میکند – انجام شد، ریاض به سرعت تغییر رویه داد و صادرات نفت خام از طریق تنگه هرمز را با استفاده از عملیات انتقال دریایی (شاتل) که با کمک ارتش آمریکا انجام میشد، افزایش داد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، گفت که احتمالاً ایران پشت حمله ماه سپتامبر بوده است؛ چرا که گروههای شبهنظامی تحت حمایت ایران در داخل عراق فعالیت دارند. وزارت امور خارجه ایران این اتهام را «قاطعانه رد» کرده است. بر اساس چند گزارش، خط لوله شرق-غرب اکنون دوباره فعال شده است.
کشورهای آسیایی – که بزرگترین خریداران نفت عربستان هستند – در طول این جنگ بیشترین فشار بحران را متحمل شدهاند، اما با کاهش مصرف خود را با شرایط وفق دادهاند. چین نیز با استفاده از ذخایر راهبردی خود، وارداتش را به شدت کاهش داده است. این بحران همچنین برخی کشورهای خاورمیانه را بر آن داشته تا به دنبال مسیرهای صادراتی جدید از طریق خط لولههایی باشند که هنوز ساخته نشدهاند.
رائوبال از شرکت کپلر میگوید: «هر چه این مناقشه طولانیتر شود، قدرت مانور (اهرم فشار) ایران در واقع کمتر میشود، زیرا سایر کشورها قادر خواهند بود مسیرهای جایگزینی ایجاد کنند.»

