به گزارش اطلاعات آنلاین، در ابتدای این نشست صدیقه ببران درباره بخش‌های مختلف کتاب تالیفی خود توضیح داد و درباره اخلاق در حوزه رسانه گفت: «هدف وجودی رسانه‌ها تاثیرگذاری است و این تاثیرگذاری بدون ایجاد حس اعتماد در مخاطب شکل نمی‌گیرند؛ موضوعی که با اخلاق رسانه‌ای گره خورده است.»
او تاکید کرد: «رسانه بدون اخلاق فقط قدرت است و قدرت بدون مسئولیت پدیده خطرناکی است.»
اخلاق و تمدن جدید
دکتر باقر ساروخانی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه نیز در این مراسم با تعریف از اصول اخلاقی درباره اهمیت اخلاق در همه زمینه‌ها از جمله رسانه‌ها گفت: «اخلاق جانمایه حیات جامعه است و حفظ سرمایه اجتماعی بدون اخلاق ممکن نمی‌شود.»
او همچنین درباره ماهیت تمدن جدید که بر تکنولوژهای جدید و هوش مصنوعی بنا شده هشدار داد و آن را تیغه‌ای دو لبه تشبیه کرد که در صورت ناآگاهی ممکن است همان‌قدر که مفید باشد، جامعه را به مخاطره بیندازد.»
این جامعه‌شناس، بستر به وجود آمدن رنسانس در تاریخ را اندیشه انسان و چند و چون در مباحث اخلاقی دانست و از این نظر یادآور شد که تمدن بر پایه تکنولوژی نه تنها نگاهی اخلاقی به جهان ندارد بلکه نفع خود را در زوال دیگران یا ترویج اندیشه‌های ناروا می‌بیند از این رو وظیفه روزنامه‌نگاران برای حفظ اخلاق این است که مدام از خود بپرسد آیا با ابزار جدید در راستای صلح و دوستی قدم می‌گذارد یا از آن برای جنگ‌افروزی استفاده می‌کند.
ساروخانی همچنین اعتیاد به جلب توجه، شکاف طبقاتی، از بین رفتن حریم خصوصی و فرتوتی تکنولوژی را از دیگر آفت‌های جامعه تکنولوژی‌زده توصیف کرد و گفت: رسانه‌ای اخلاقی است که کارگزاران آن اخلاقی باشند؛ به این طریق می‌توان در گام بعدی برای توسعه اخلاق در جامعه اقدام کرد.
پرسش‌های دشوار روزگار ما
دکتر هادی خانیکی، استاد علوم ارتباط نیز در ادامه این نشست درباره اهمیت کتاب «اخلاق رسانه در عصر اطلاعات» اشاره کرد و گفت: «در زمانه‌ای که حقیقت و خیال و وهم و شایعه، پررنگ‌تر از همیشه شده، انتشار چنین کتاب‌هایی یادآور می‌شود که مسئولیت انسان در چنین زمانه‌ای چیست؟»
او این موضوع را پرسش دشوار روزگار ما معرفی کرد و سپس به تعریف اخلاق فردی و نقش تربیت و ریاضت در جهان اطلاعات پرداخت. این نویسنده همچنین ضرورت خودشناسی و خویشتنداری دیجیتالی را بسیار با اهمیت دانست و به بازیابی اراده انسان برای توجه به خویش و سکوت فکری در هجوم اخبار تاکید کرد.
خانیکی با تکیه بر اصل گفتگو، توجه به مسائل اخلاقی به ویژه اخلاق ارتباطات و هوش مصنوعی را نیازمند توجه دانست و گفت: «مسئولیت‌پذیری در نظارت بر هوش مصنوعی، نداشتن ادعای مالکیت بر حقیقت و توجه به شیوه بیان خبر و حفظ کرامت انسان‌ها در تهیه و انتشار اخبر از اولویت‌هایی است که همواره باید مورد نظر قرار گیرد.»
گمشده امروز جامعه ما
دکتر محمدمهدی فرقانی، استاد علوم ارتباطات از دیگر سخنرانان این نشست نیز در شروع سخنانش تاکید کرد: «خلاء بزرگ جامعه و همه حرفه‌ها به ویژه رسانه‌ها مقوله اخلاق است.»
او توضیح داد: «اخلاق برای این‌که در جامعه گسترش یابد ابتدا باید به صورت نظری به درستی تبیین و پرورانده شود، سپس در ذهن‌ها نهادینه شود تا بتوان اصول آن را در جامعه گسترش داد.»
فرقانی سپس این پرسش را مطرح کرد که چرا تاکنون اخلاق حرفه‌ای روزنامه‌نگاری و تعهد به آن به‌جایی نرسیده است؟ این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال به موضوع رابطه مسئولیت و حقوق اشاره کرد و گفت: « اگر چه به شخصه به مسئولیت‌های فردی و اخلاقی بسیار معتقدم اما باید به این نکته نیز توجه داشت که مسئولیت و حقوق انسان‌ها رابطه تنگاتنگی با هم دارد؛ تا زمانی حقوق قانونی اهالی رسانه به درستی مشخص نشده و از آن دفاع نشده باشد، انتظار رعایت اخلاق از آن‌ها نیز شدنی نیست.»
اخلاق به مثابه سبک زندگی
دکتر مهناز رونقی، استاد دانشگاه نیز در بخشی دیگر از این مراسم به ویژگی‌های تغییر ماهیت رسانه‌ها در عصر کنونی اشاره کرد و گفت: «اکنون در حوزه رسانه به جای این که با یک حرفه و طیف روزنامه‌نگار مواجه باشیم، با یک جامعه مواجهیم که هر کدام به مثابه یک رسانه عمل می‌کنند از این رو دیگر اخلاق رسانه به موضوعی همگانی و عمومی تبدیل شده است.»
این نویسنده تاکید کرد که اخلاق نباید به منزله یک سری اصول و قانون که باید سبکی از زندگی تبدیل شود. در ادامه رونقی از آفت هجوم اخبار در رسانه‌های امروزی به مقوله خستگی شفقت اشاره کرد و توضیح داد: در رسانه‌هایی که دردسترس همگان قرار گرفته مرتب با مقولات رنج‌آوری مواجهیم که می‌توان به آن مکانیز فروش رنج اطلاق کرد. دیگر به نظر می‌رسد رنج به نوعی کالا برای عرضه تبدیل شده است. هجوم چنین اخباری منجر به حساسیت‌زدایی و عادی سازی درد و رنج شود که سرانجام به بی‌تفاوتی منجر خواهد شد.»
قرار گرفتن زیاد در دید عموم، کاهش نگاه عمیق به مسائل اجتماعی و اقدام‌های افراطی برای جل توجه و فروش حریم خصوصی از دیگر معضلاتی بود که این استاد دانشگاه در فراگیر شدن رسانه‌های جدید به آن اشاره کرد.
در پایان این نشست از کتاب «اخلاق رسانه در عصر اطلاعات» که از سوی انتشارات اطلاعات به‌چاپ رسیده، رونمایی شد.