یکشنبه، 4 مرداد 1405
اشتراک‌گذاری خبر Copied!
[دکتر علی دارابی] بقای ایرانی‌گری

Studio Ney

ایران و تاریخ و تمدن آن قدمتی بالغ بر ۷۰۰۰  سال دارد. در طول این سده‌ها و هزاره‌ها این کشور آماج تجاوزات، حملات و لشکر کشی‌های متعدّد بیگانگان بوده است.

همچنین در گذشته‌های امپراتوری این کشور شاهد لشکرکشی ایرانیان به نقاط مختلف بوده‌ایم. شکست‌ها و پیروزی‌ها، به صورت اشک‌ها و لبخندهای زیادی بر چهره مام وطن دیده شده است. این ایرانی که امروز از آن سخن می‌گوییم، روزگاری قلمرو امپراتوری آن از آسیا تا اروپا و آفریقا را در بر می‌گرفت. قریب به ۴۰ کشور مستقل امروز دنیا، زمانی در قلمرو امپراتوری ایرانیان بوده‌اند. با این همه، این کشور تاریخی و قدرتمند، بارها و بارها نیز مورد تجاوز قرار گرفته است.

رمز و راز بقای «ایرانی‌گری» در طول تاریخ چه بوده است؟ پاسخ به این پرسش در شرایط امروزی کشور که باز مورد حمله و تجاوز دو قدرت اتمی جهان، آمریکا و اسرائیل قرار گرفته‌ایم و هنوز سایه شوم جنگ و ویرانی بر سر کشور است، بسیار ضروری است. استاد شهید مرتضی مطهری در کتاب «خدمات متقابل اسلام و ایران»، در آنجا که از ایران سخن می‌گوید، تصریح می‌کند که ایرانیان موحد با آغوش باز اسلام را پذیرا شدند و ایرانیان و زبان فارسی نقش بسزایی در گسترش دین اسلام داشته است. هم او تأکید می‌کند که از ۱۰ کتاب منابع فقه اهل تسنن (صحاح سته) و اهل تشیع (اصول اربعه)، ۹ مجلد آن را ایرانیان نگاشته‌اند. از جمله «اصول کافی» تألیف شیخ کلینی که از منابع اصلی فقه شیعه است. جلد اول آن «باب عقل و جهل» است؛ یعنی اهتمام بایسته به «خرد و عقلانیت» نزد ایرانیان. حکیم ابوالقاسم فردوسی در اثر ماندگار خود شاهنامه، بیش از ۶۵۰ بار از واژه «خرد و عقلانیت» سخن می‌گوید. شاهنامه شناسنامه، هویتی ما ایرانیان است که نزدیک به ۱۰۰۰ بار نام ایران در آن تکرار شده است.

مجموعه کتاب یازده جلدی «اندیشه ایران» که توسط انتشارات «I.B. Tauris» به زبان انگلیسی در لندن نشر و توسط انتشارات امیرکبیر ترجمه و چاپ شده است، در مجلد چهارم آن با عنوان «ظهور اسلام» در باب «بقای ایرانی گری» دلایل زیر را مورد توجه قرار می‌دهد:

یکم) زبان فارسی و فرهنگ ایرانی و نقش مهم شاهنامه فردوسی، دیوان حافظ، مثنوی مولوی، بوستان و گلستان سعدی و ... را مورد توجه قرار می‌دهند. نویسندگان کتاب تأکید دارند که اهمیت و جایگاه زبان فارسی از قرن دهم زبان اداری و فرهنگ وزین ادبی و از قرن یازدهم زبان علم و فلسفه بوده است.

دوم) از نقش نخبگان ایرانی و اهتمام آنان بر هویت خودی و حفظ و نگهداری سنت‌های ایرانیان سخن به میان آمده است.

سوم) تبار و خاندان ایرانی که موجب افتخار ایرانیان بوده است و این خاندان‌ها نقش بزرگی در حفظ امنیت به خصوص مرزهای کشور و عمران و آبادانی داشته‌اند.

چهارم) و بالاخره فرهنگ ممتاز ایرانیان در روش کشاورزی با تأکید بر «نظام قنات» که در تاب‌آوری و پایداری ایرانیان و شبکه‌ای که نظام توزیع زیرزمینی آن را در فواصل دور امکان پذیر کرده است را مورد توجه قرار داده‌اند.

معلوم می‌شود که «زبان فارسی، عقلانیت» و «نقش نخبگان» در طول تاریخ چگونه توانسته است ایران را از میانه آشوب‌ها، جنگ‌ها و نا امنی‌ها به ساحل امن و ثبات برساند که این گونه در میان جهانیان قدر و منزلت یافته است.

این «عقلانیت و کارکرد نخبگان» امروزه در قرن بیست و یکم و در هنگامه جنگ متجاوزانه آمریکا، اسرائیل و متحدان آنها علیه استقلال، تمامیت ارضی، وحدت ملی کشور عزیزمان باید نقش تاریخی خود را ایفا کند.

واقعیت آن است که بعد از جنگ تحمیلی هشت ساله رژیم بعثی عراق علیه ایران، نه مردم و نه مسئولان انتظار وقوع جنگی دهشتناک را که ویرانی‌های فراوان در کشور برجای گذارد و شهادت رهبری، نخبگان، دانشمندان، فرماندهان عالیرتبه نظامی و نیز مردم عادی را به دنبال داشته باشد که صدها دانش‌آموز مظلوم و معصوم مدرسه میناب از جمله آن هستند، اصلاً پیش‌بینی نمی‌کردند.

به هر حال «جنگ یا صلح» در حال حاضر به مهم‌ترین مسئله ایران که به بقای آن بستگی پیدا کرده است تبدیل شده و این خردورزی و نقش نخبگان و مسئولان کشور است که باید در این زمانه به کار آید و ایران عزیز را به سلامت از دل جنگ و بحران بیرون برد.

زمانی که جنگ در می‌گیرد، رهبران کشور ناگزیرند در میان ارزش‌ها و اولویت بندی آنها دست به انتخاب بزنند: حیثیت، اعتبار و منزلت، منافع ملی، امنیت ملی، بقاء و موجودیت. چرا که انتخاب همزمان همه اینها در شرایط ناپایدار جنگ و تمهیدات دشمنان امکان پذیر نیست. بی‌تردید «بقای موجودیت» اولویت نخست خواهد بود که در صورت تحقق آن، امنیت ملی، منافع ملی، حیثیت و اعتبار و منزلت نیز حفظ خواهد شد.

همه جهانیان می‌دانند که آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کردند و در این میان نقش اسرائیل برای کشاندن آمریکا به جنگ، اصلی‌ترین علت جنگ بوده است. اوباما، رئیس جمهور پیشین آمریکا، در مصاحبه‌ای فاش کرد که اسرائیل بارها از آمریکا برای حمله به ایران دعوت کرد که رد شد، اما در زمان ریاست جمهوری ترامپ موفق به انجام این کار گردید. جی دی ونس، معاون رئیس جمهور کنونی آمریکا نیز اخیراً اعلام کرد که اسرائیل برای عدم موفقیت تفاهم نامه میان آمریکا و ایران در میان کشورها و حتی مقامات آمریکا پول پخش می‌کند! از سوی دیگر، واقعیت‌های موجود صحنه جنگ بیانگر تداوم و استمرار بمباران زیرساخت‌ها، منابع و امکانات کشور توسط آمریکاست که هر بمبارانی فرصت توسعه را از یک نسل می‌گیرد و عقب ماندگی کشور را به دنبال خواهد داشت. از سوی دیگر، اینک ما هستیم و دشمنانی که دست بردار نیستند.

بی‌تردید ما خواهان انتقام از دشمنان هستیم و باید با تدبیر و زمان شناسی این مهم را عملی کنیم. اما نباید مسئولان عالیرتبه و فرماندهان نظامی که نمایندگان ملت در برابر دشمنان هستند تضعیف شوند. آنان باید از حمایت و پشتیبانی قاطع ملت برخوردار باشند که قدرت چانه زنی و مطالبه حق و حقوق مردم در برابر متجاوزان را داشته باشند. این همان نکته‌ای است که در پیام اخیر رهبری معظم انقلاب اسلامی مورد تأکید قرار گرفت: «اعتماد به مسئولان دلسوز در هر سه قوّه که تلاش ایشان برای رفاه و سعادت ملّت مشهود می‌باشد، همچنان برای تضمین صیانت از منافع ایران اسلامی، هوشیار و فعّال در میدان خواهد بود».

مشاهده خبر در سایت اطلاعات