آیا آمریکا در حال از دست دادن برتری دریایی خود در برابر چین و روسیه است؟ / نیوزویک تحلیل می‌کند
نیوزویک نوشت: رقابت نظامی در اعماق دریاها با ظهور زیردریایی‌های بدون سرنشین و شناورهای خودران با سرعت در حال افزایش است؛ تحولی که ممکن است موازنه قدرت دریایی در جهان را از نو ترسیم کند. در حالی که چین و روسیه در توسعه این فناوری‌ها پیشرفت می‌کنند، آمریکا با چالش‌های فناورانه و صنعتی روبه‌روست که می‌تواند برتری سنتی دریایی این کشور را تضعیف کند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: مجله نیوزویک به نقل از مورگان بازلیان، مدیر مؤسسه سیاست عمومی پاین در دانشکده معادن کلرادو، گزارش داد که زیردریایی‌های بدون سرنشین احتمالاً آینده جنگ‌های دریایی را از نو شکل خواهند داد. او هشدار داد که آمریکا و متحدانش از پایگاه صنعتی قدرتمندی برای تولید این سامانه‌ها برخوردار نیستند.
وسایل نقلیه زیرآبی بدون سرنشین با نمونه‌های هوایی خود تفاوت دارند؛ زیرا به نرم‌افزارهای تخصصی و قابلیت‌های عملیاتی مستقل نیازمندند. دلیل این مسئله دشواری برقراری ارتباط مستمر میان این وسایل و اپراتورهای آن‌ها در جریان مأموریت‌های طولانی‌مدت است.
بروس جونز، پژوهشگر ارشد مرکز استروب تالبوت در مؤسسه بروکینگز، در این‌باره توضیح داد: «محدودیت‌های اساسی فیزیک، فاصله، سرعت و میزان داده‌هایی را که می‌توان با این وسیله نقلیه مبادله کرد، تعیین می‌کنند.»
این محدودیت‌ها بر برنامه‌ها و پروژه‌های آمریکا نیز تأثیر گذاشته و موجب بروز مشکلاتی در اجرای آن‌ها شده است. از جمله مهم‌ترین این پروژه‌ها می‌توان به زیردریایی عظیم «اورکا» متعلق به شرکت بوئینگ اشاره کرد که تکمیل آن حدود پنج سال به تأخیر افتاده است.
پروژه «مانتا ری» که آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته دفاعی آمریکا (دارپا) آن را توسعه می‌دهد و همچنین برنامه شرکت اندوريل برای تولید یک وسیله نقلیه رزمی خودران با همکاری نیروی دریایی آمریکا، از دیگر طرح‌های این کشور در این زمینه هستند.
گسترش حضور چین در اعماق دریا
در مقابل، چین در جریان یک رژه نظامی در سپتامبر ۲۰۲۵، دو وسیله نقلیه بزرگ زیرآبی بدون سرنشین را به نمایش گذاشت.
همچنین تصاویر ماهواره‌ای، عملیات ساخت‌وساز در یک کارخانه کشتی‌سازی در شانگهای را نشان داده‌اند که به نظر می‌رسد مربوط به ساخت شناوری برای استقرار و بازیابی وسایل نقلیه دریایی بدون سرنشین باشد.
جونز اشاره کرد که پکن در حال توسعه انواع مختلفی از این تجهیزات است؛ از جمله وسایلی برای حمل اژدر، انتقال نیروهای ویژه و جابه‌جایی تجهیزات و تدارکات. با این حال، او تأکید کرد که تأیید ورود تمامی این سامانه‌ها به خدمت عملیاتی دشوار است.
پیشرفت چین به وسایل نقلیه رزمی محدود نمی‌شود؛ پکن همچنین برای اکتشاف اقیانوس‌ها از کشتی‌های تحقیقاتی بدون سرنشین مجهز به هوش مصنوعی استفاده می‌کند.
عملیات نقشه‌برداری از بستر دریا از اهمیت راهبردی برخوردار است؛ زیرا به شناسایی منابع معدنی و مسیرهای دریایی کمک می‌کند و اطلاعاتی در اختیار کشورها قرار می‌دهد که می‌توان از آن‌ها در برنامه‌ریزی عملیات نظامی بهره گرفت.
روسیه، ایران و کره شمالی
روسیه نیز از قابلیت‌های پیشرفته‌ای در این حوزه برخوردار است که از جمله آن‌ها می‌توان به یک وسیله نقلیه ساخته‌شده از تیتانیوم و طراحی‌شده برای غواصی در اعماق زیاد، و همچنین یک اژدر خودران با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای و مجهز به نیروی محرکه هسته‌ای اشاره کرد.
از سوی دیگر، ایران در ماه سپتامبر اعلام کرد که دو وسیله نقلیه آمریکایی بدون سرنشین را در تنگه هرمز توقیف کرده است؛ موضوعی که نگرانی‌هایی را درباره تلاش احتمالی تهران برای بهره‌برداری از فناوری‌های به‌کاررفته در این تجهیزات برانگیخته است.
کره شمالی نیز مدعی است که در سال ۲۰۲۴ یک پهپاد تهاجمی دریایی با قابلیت حمل تسلیحات هسته‌ای را آزمایش کرده است.
این فناوری‌ها دیگر صرفاً ابزارهایی برای شناسایی و جاسوسی نیستند. اوکراین در دسامبر سال گذشته یک زیردریایی روسی را در دریای سیاه هدف قرار داد.
مکنزی ایگلِن، پژوهشگر مؤسسه امریکن اینترپرایز، معتقد است این تجربه درس‌های مهمی برای ارتش آمریکا دارد. او تأکید کرد که گسترش استفاده از این سامانه‌ها، بستر دریاها را به محیطی تبدیل خواهد کرد که نظارت و رصد آن آسان‌تر می‌شود.
ایگلن معتقد است واشنگتن باید توسعه ناوگان بدون سرنشین خود را سرعت ببخشد؛ نه‌تنها برای هدف قرار دادن دشمنان، بلکه برای حفاظت از کشتی‌های جنگی بزرگ و سکوهای نظامی سرنشین‌دار خود.
معضل اصلی آمریکا این است که برتری سنتی دریایی دیگر تضمینی برای تسلط بر اقیانوس‌ها محسوب نمی‌شود. با گسترش توانایی رقبای این کشور برای شناسایی و حمله از اعماق دریا، ممکن است آب‌ها به عرصه‌ای باز برای درگیری تبدیل شوند؛ عرصه‌ای که در آن، ارزش قدرت نظامی متعارف در برابر سامانه‌های خودمختاری که شناسایی و رهگیری آن‌ها دشوار است، کاهش می‌یابد.