ما روی زمین زندگی می‌کنیم و حیات را بخشی جدایی‌ناپذیر از این سیاره می‌دانیم؛ اما آیا تا به حال فکر کرده‌اید اگر هیچ‌وقت موجود زنده‌ای روی زمین به وجود نمی‌آمد، وضعیت سیاره ما چگونه بود؟
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس‌الرت؛ دانشمندان در پژوهشی جدید با استفاده از شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای، زمین فرضی و بدون حیات را بازسازی کردند تا ببینند این سیاره طی میلیاردها سال چگونه تکامل پیدا می‌کرد.
این پژوهش که در مجله The Planetary Science Journal منتشر شده، پرسش مهمی را بررسی می‌کند: آیا وجود حیات برای قابل سکونت ماندن زمین ضروری است؟
زمین بدون موجودات زنده چه تفاوتی داشت؟
محققان مدلی رایانه‌ای ساختند که تمام بخش‌های غیرزنده زمین، از جمله هسته، گوشته، پوسته، اقیانوس‌ها و جو را در نظر می‌گرفت؛ با این تفاوت که هیچ موجود زنده‌ای در آن وجود نداشت.
نتایج شبیه‌سازی نشان داد که زمین حتی بدون حیات نیز می‌توانست برای میلیاردها سال شرایط مناسبی برای وجود آب مایع و دمای قابل سکونت داشته باشد.
البته یک تفاوت بسیار مهم وجود داشت: در چنین زمینی اکسیژن فراوان در جو وجود نداشت. زیرا تولید بخش عمده اکسیژن زمین به فرایند فتوسنتز موجودات زنده وابسته است.
چه چیزی دمای زمین را بدون حیات متعادل نگه می‌داشت؟
دانشمندان دریافتند که برخی فرایندهای کاملاً طبیعی و غیرزیستی می‌توانند به تنظیم دمای زمین کمک کنند.
یکی از مهم‌ترین آن‌ها چرخه کربنات ـ سیلیکات است؛ چرخه‌ای طبیعی که از طریق فرسایش سنگ‌ها، فعالیت‌های آتشفشانی و واکنش‌های شیمیایی در اقیانوس‌ها، میزان دی‌اکسیدکربن جو را تنظیم می‌کند.
این سازوکار می‌تواند حتی با افزایش تدریجی درخشندگی خورشید، به حفظ دمای مناسب سطح زمین کمک کند.
آیا این کشف نظریه گایا را رد می‌کند؟
نظریه گایا مطرح می‌کند که موجودات زنده و محیط فیزیکی زمین با یکدیگر تعامل دارند و این تعامل به حفظ تعادل و پایداری شرایط سیاره کمک می‌کند.
اما یافته‌های جدید نشان می‌دهند که شاید زمین برای حفظ قابلیت سکونت خود، الزاماً به وجود حیات وابسته نباشد.
البته این پژوهش نظریه گایا را رد نمی‌کند؛ زیرا حیات همچنان می‌تواند در پایداری اقلیم و شرایط محیطی زمین نقش مهمی داشته باشد.
اهمیت این کشف چیست؟
این تحقیق فقط درباره گذشته فرضی زمین نیست؛ بلکه می‌تواند به دانشمندان کمک کند هنگام بررسی سیارات فراخورشیدی، تشخیص دهند کدام سیارات بدون داشتن حیات نیز می‌توانند شرایط مناسب زندگی را داشته باشند.
نتیجه جالب پژوهش: شاید زمین برای قابل سکونت ماندن به حیات نیاز نداشته باشد؛ اما برای داشتن جو سرشار از اکسیژن و شکل‌گیری زیست‌بوم پیچیده‌ای که امروز می‌شناسیم، وجود حیات نقشی اساسی داشته است.