با پایان یافتن انتخابات میاندورهای، برخی مشاوران خارج از دولت با ترامپ تماس گرفته و این پیام را منتقل کردهاند که زمان پایان دادن به جنگ فرا رسیده / چندین مشاور تندرو خارج از دولت نیز از روز انتخابات تاکنون با ترامپ تماس گرفتهاند تا استدلال کنند که میراث سیاسی او به وادار کردن ایران به تسلیم برنامه هستهایاش بستگی دارد


وال استریت ژورنال نوشت: با پایان یافتن انتخابات میاندورهای، مشاوران رئیسجمهور ترامپ و متحدان خارجی آمریکا برای تأثیرگذاری بر تصمیم او درباره پایان دادن به جنگ ایران یا شعلهور کردن دوباره آن، تلاشهای خود را شدت بخشیدهاند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: رأیدهندگان در انتخابات بهشدت مخالفت خود را با جنگ نشان دادند و پس از آن، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در شبکههای اجتماعی این پرسش را مطرح کرد که آیا این جنگ اساساً ارزش هزینههایش را داشته است یا خیر. مقامهای آمریکایی گفتند ونس پیش از انتشار آن پیام، به رئیسجمهور گفته بود که قصد دارد شکست انتخاباتی را به گردن جنگ بیندازد.
در سوی دیگر، گروهی شامل پیت هگست، وزیر دفاع، و دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، در جریان جلسات توجیهی اخیر درباره گزینههای نظامی، از بازگشت به عملیات نظامی گسترده حمایت کردهاند؛ این موضوع را مقامهای آمریکایی اعلام کردند.
به گفته مقامهای آمریکایی و یک منبع آگاه دیگر، چندین مشاور تندرو خارج از دولت نیز از روز انتخابات تاکنون با ترامپ تماس گرفتهاند تا استدلال کنند که میراث سیاسی او به وادار کردن ایران به تسلیم برنامه هستهایاش بستگی دارد؛ اقدامی که به رئیسجمهور اجازه خواهد داد ادعا کند هزینه سیاسی جنگ ارزش پرداختن را داشته است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه، و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، از تشدید تحریمها و ادامه محاصره تجارت ایران حمایت کردهاند.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، نیز مانند ونس خواستار ادامه حمایت ترامپ از تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز شده است. مقامها گفتند برخی مشاوران خارج از دولت نیز با ترامپ تماس گرفته و این پیام را منتقل کردهاند که زمان پایان دادن به جنگ فرا رسیده است.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، همچنان برای ازسرگیری حملات فشار میآورد. متحدان آمریکا در کشورهای خلیج فارس اما نسبت به این رویکرد تردید بیشتری دارند.
مقامهای قطری روز جمعه اعلام کردند که در آخرین لحظات تلاش تازهای را برای جلوگیری از آغاز عملیات جدید آمریکا و پر کردن شکاف میان دو طرف درگیر آغاز کردهاند؛ تلاشی با هدف بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره آمریکا.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، در رویدادی در شهر آکسفورد انگلیس گفت: «میانجیهای ما همین حالا در حال تلاش هستند تا از وقوع موج دیگری از تشدید تنشها در منطقه جلوگیری کنند.»
پوستر تبلیغاتی حزب لیکود که بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ را روی یک اتوبوس در اورشلیم نشان میدهد.
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، روز جمعه با دونالد ترامپ گفتوگو کرد و مقامهای کشورهای خلیج فارس اعلام کردند نشانههایی وجود دارد که هر دو طرف به دنبال راهی برای خروج از بحران هستند.
به گفته این مقامها، قرار است مقامهای ایرانی طی روزهای آینده و احتمالاً از روز شنبه به دوحه، پایتخت قطر، بازگردند تا درباره توافق احتمالی گفتوگو کنند.
افراد آگاه از این رایزنیها گفتند وزیران خارجه کشورهای خلیج فارس در تلاش بودهاند زمینه برقراری تماس تلفنی با ترامپ یا برگزاری نشستی در سطح عالی در واشنگتن را فراهم کنند تا از توافق حمایت کنند.
به گفته این افراد، توافق مورد بحث قرار است بازه زمانی مذاکرات مقدماتی را از ۶۰ روز ــ مدتی که در تفاهمنامه ماه ژوئن تعیین شده بود ــ به دو روز کاهش دهد تا مذاکرات هستهای تقریباً بلافاصله آغاز شود.
یکی از این افراد گفت چنین توافقی میتواند راهی آبرومندانه برای ترامپ فراهم کند تا روند پایان دادن تدریجی به جنگ را آغاز کند. با این حال، مشخص نیست که ایران چنین توافقی را خواهد پذیرفت یا خیر.
این رایزنیها نشان میدهد ترامپ در آستانه اتخاذ تصمیمی سرنوشتساز قرار دارد؛ تصمیمی که میتواند مسیر باقیمانده دوران ریاستجمهوری او را تعیین کند، اما این بار بدون پشتوانه یک تیم متحد و در شرایط سیاسی مساعد.
ترامپ روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «حالا تصمیم خواهیم گرفت. ترجیح میدهم در صورت امکان بقیه کشور را نابود نکنم، اما شاید مجبور شوم این کار را انجام دهم. بهزودی خواهید فهمید.»
روز جمعه عصر، پس از آنچه یک مقام آمریکایی حملاتی در مقیاس محدود توصیف کرد، گزارشهایی از وقوع انفجار در جزیره قشم در تنگه هرمز منتشر شد.
آمریکا طی هفتههای اخیر چندین حمله از این دست انجام داده، در حالی که همزمان تأکید کرده است این حملات به معنای بازگشت به عملیات نظامی تمامعیار نیست.
سوزان مالونی، کارشناس مسائل ایران و معاون بخش سیاست خارجی مؤسسه بروکینگز، گفت: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای، وضعیت دشواری را که رئیسجمهور با آن روبهرو است، پیچیدهتر میکند.»
او افزود گزینههای پیش روی ترامپ «احتمالاً تنها هزینههای راهبردی و اقتصادی را که آمریکاییها تاکنون پرداختهاند، افزایش خواهند داد.»
مقامها به ترامپ گفتهاند که هیچیک از مسیرهای پیش رو بدون خطر نیست.
ایران تهدید کرده است در صورت حمله، دامنه اقدامات تلافیجویانه خود را فراتر از خاورمیانه گسترش خواهد داد. اما اگر ترامپ نشانهای از قصد خود برای خروج از جنگ بروز دهد، تهران ممکن است در مذاکرات امتیازات بیشتری مطالبه کند یا برای تصرف تنگه هرمز تلاش کند.
اختلافنظرها و توصیههای متناقض، تصمیم دشوار ترامپ را از این هم سختتر کرده است. به گفته مقامها، ترامپ از زمان اعلام نتایج انتخابات در روز سهشنبه، میان بیاهمیت جلوه دادن پیام انتخاباتی رأیدهندگان و تأثیر پذیرفتن از آن در نوسان بوده است.
ترامپ هنوز بهطور قطعی مشخص نکرده است که چه تصمیمی خواهد گرفت و اغلب در یک جمله هم تمایل خود به دیپلماسی و هم آمادگی برای حملات جدید را بیان میکند.
ترامپ این هفته در گفتوگو با خبرنگاران گفت برای هدف قرار دادن برنامه هستهای ایران «چارهای» جز پذیرفتن هزینه سیاسی آن نداشته است.
او افزود: «اگر مجبور بودم دوباره این کار را انجام دهم، باز هم باید انجامش میدادم، زیرا در بلندمدت تنها راهحل همین است.»
یک مقام کاخ سفید گفت ترامپ برای تصمیمگیری عجلهای ندارد، زیرا اقتصاد ایران با مشکل مواجه شده و جریان انتقال نفت از تنگه هرمز ادامه دارد.
این مقام افزود ترامپ در نهایت بهترین تصمیم را برای ایالات متحده اتخاذ خواهد کرد.
ملوانان آمریکایی در حال بررسی مهمات و موشکها روی عرشه پرواز یک ناو هواپیمابر در خاورمیانه.
یک مقام پنتاگون گفت وظیفه این وزارتخانه، طراحی و اجرای گزینههای نظامی برای رئیسجمهور است.
مقامهای آمریکایی میگویند اگر ترامپ به توصیه کسانی گوش دهد که خواستار «تمام کردن کار» هستند، پنتاگون آماده است دستورات او را بهسرعت اجرا کند.
با این حال، به گفته این مقامها، زمانبندی ایدهآل برای ازسرگیری عملیات نظامی از اواخر ماه جاری میلادی آغاز میشود؛ زمانی که تجهیزات و امکانات نظامی بیشتری به خاورمیانه میرسند.
گروه رزمی ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت که به دهها فروند جنگنده مجهز است، از اقیانوس آرام به سمت منطقه در حرکت است.
با این حال، این ناو از روز جمعه برای توقف و استفاده از امکانات بندری، چند روزی در سنگاپور خواهد ماند و انتظار نمیرود دستکم تا دو هفته دیگر به خاورمیانه برسد؛ این موضوع را یک مقام آمریکایی اعلام کرد.
در همین حال، انتظار میرود یک یگان اعزامی دیگر از تفنگداران دریایی آمریکا نیز در اواخر ماه جاری به ناوگان متشکل از حدود ۲۰ کشتی دیگر که هماکنون در منطقه فعالیت میکنند، ملحق شود.
مقامها گفتند آمریکا یک سامانه پدافند هوایی پاتریوت را به اسرائیل منتقل کرده، نیروهای خود را از پایگاههایی که در معرض تلافیجویی ایران آسیبپذیر تلقی میشوند، جابهجا کرده و کشتیها، مهمات و نیروهای بیشتری را به منطقه اعزام کرده است.
هگست و کوپر طی هفتههای گذشته مشغول آمادهسازی برای عملیات نظامی گسترده بودهاند.
به گفته مقامهای آمریکایی، آنها به ترامپ توصیه کردهاند که ازسرگیری حملات ــ این بار با هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی، تأسیسات هستهای و زرادخانههای موشکی و پهپادی ایران ــ تنها راه وادار کردن ایران به تسلیم مواد هستهای خود است.
دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، در حال تماشای تنگه هرمز از داخل یک بالگرد.
تفنگداران دریایی آمریکا در جریان تمرین شبانه تیراندازی با سلاحهای واقعی روی عرشه یک کشتی.
اما برخی کارشناسان میگویند مشخص نیست حملات بیشتر بتواند ایران را به توافق وادار کند؛ بهویژه پس از آنکه حکومت ایران هشت ماه جنگ را پشت سر گذاشته و همچنان پابرجا مانده است.
بهنام بنطالبلو، پژوهشگر ارشد اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت به نظر او ترامپ باید «موضع خود را حفظ کند» و اجازه دهد تحریمها و محاصره بهمرور اثر خود را نشان دهند.
او گفت: «فکر میکنم رئیسجمهور در این مقطع واقعاً دست برتر را دارد و این دست برتر باعث خواهد شد مسئولیت تشدید تنش یا تعامل، بر عهده جمهوری اسلامی قرار گیرد.»
وی افزود: «منافع یک درگیری، با توجه به اینکه ایران تا چه اندازه توانسته است تواناییهای خود را بازسازی کند، در مقایسه با هزینههای درگیری که از نظر اقتصادی و سیاسی احساس خواهد شد، بسیار ناچیز است.»
پرسشهایی نیز درباره مدت باقیماندن هگست در جایگاه خود در پنتاگون و حضورش در اتاق وضعیت کاخ سفید مطرح است.
مقامهای کاخ سفید و قانونگذاران جمهوریخواه شروع به مقصر دانستن هگست کردهاند. والاستریت ژورنال گزارش داده است که آنها او را مسئول متقاعد کردن ترامپ به این موضوع میدانند که جنگ ایران ظرف چند هفته به پایان خواهد رسید.
ترامپ میگوید همچنان اعتماد کامل خود را به هگست حفظ کرده است. سخنگویان پنتاگون نیز میگویند وزیر دفاع انتظار دارد تا پایان دوره دولت کنونی در سمت خود باقی بماند.
اگر ترامپ برای دستیابی به توافق صلح با هدف پایان دادن به جنگ تلاش کند، احتمالاً با طرفهای ایرانی مواجه خواهد شد که تمایل کمتری به دادن امتیازهای مورد نظر او دارند.
گرگوری برو، کارشناس مسائل ایران در شرکت مشاورهای اوراسیا گروپ، گفت: «بهایی که آنها مطالبه میکنند، قابل توجه است.»
او گفت تهران به دنبال بازگشت به شرایط تفاهمنامه تابستان امسال است؛ تفاهمنامهای که به حکومت ایران اجازه داد بار دیگر نفت خود را در بازار آزاد بفروشد و خواستار بازگشایی کامل تنگه هرمز پیش از هرگونه مذاکره درباره برنامه هستهای ایران است.
برو افزود حفظ وضعیت موجود، یعنی ادامه تحریمها و محاصره، ممکن است برای رئیسجمهور جذاب باشد و مسیر کمدردسرتری به نظر برسد.
اما به گفته او، این رویکرد «همچنین به این معناست که ترامپ متعهد میشود جنگ را در آینده قابل پیشبینی ادامه دهد؛ در حالی که قیمت نفت بالا باقی میماند و حملات ایران در تنگه هرمز به وضعیت عادی جدید تبدیل میشود.»
در حالی که رئیسجمهور از اعتمادبهنفس خود سخن میگوید، معضلاتی که هر یک از سه مسیر پیش رو به همراه دارند و ادامه اختلافنظرها، هیچ چشمانداز روشنی از دستاورد برای ترامپ باقی نمیگذارند.
ست جونز، رئیس بخش دفاع و امنیت در اندیشکده مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، پرسید: «کدام گزینه را انتخاب میکنید که از بقیه کمتر بد باشد؟»