ضربه سیاسی ناشی از انتخابات، تصمیم ترامپ برای حمله مجدد به ایران را پیچیدهتر کرد/اختلافات در دولت او بر سر تصمیم به آغاز جنگ بلافاصله پس از اعلام نتایج انتخابات علنی شد/اگر منطق ونس پیروز شود، ترامپ مذاکرات را از سر خواهد گرفت؛ اما اگر ترامپ معتقد باشد دور دیگری از بمباران، ایران را به دادن امتیازهای بیشتر در میز مذاکره وادار میکند، منتظر نخواهد ماند


نیویورک تایمز نوشت: شکست دونالد ترامپ در انتخابات مجلس نمایندگان و سنا، با یکی از مهمترین تصمیمهای دوران ریاستجمهوری او همزمان شده است: اینکه آیا عملیات نظامی گسترده علیه ایران را از سر بگیرد یا نه؛ جنگی که معاون رئیسجمهور آمریکا روز چهارشنبه آن را دلیل اصلی شکست سنگین حزب جمهوریخواه دانست.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: نتایج انتخابات میاندورهای روز سهشنبه در سراسر آمریکا نشان داد که این جنگ تا چه اندازه در میان آمریکاییها نامحبوب است و ترامپ در صورت ازسرگیری حملات گسترده به ایران، که آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه بهطور مشترک به آن حمله کردند، با چه میزان واکنش منفی روبهرو خواهد شد.
ضربه سیاسی ناشی از این انتخابات، چالشی را که ترامپ برای پایان دادن به جنگی که خود آغاز کرده، با آن مواجه است، عمیقتر کرده است.
او پیشتر اشاره کرده بود که برای ازسرگیری بمباران عجلهای ندارد؛ این در حالی است که طی هفتههای گذشته، همزمان با بررسی احتمال اجرای حملهای شدید اما کوتاهمدت علیه سایتهای باقیمانده مرتبط با برنامه هستهای ایران و همچنین اهداف انرژی و زیرساختی، نیروهای دریایی و هوایی آمریکا بهطور گسترده در حال تقویت حضور خود بودهاند.
با این حال، چنین حملهای همچنان ممکن است رخ دهد. رؤسایجمهور پیشین آمریکا که ناگهان پس از شکست در انتخابات میاندورهای به موقعیت «رئیسجمهور دوره انتقالی» و فاقد پشتوانه سیاسی در کنگره تبدیل شدهاند، بارها به گزینههای نظامی روی آوردهاند؛ بخشی از این اقدام با هدف نشان دادن این موضوع بوده است که جایگاه آنها بهعنوان فرمانده کل قوا همچنان پابرجاست.
جورج دبلیو بوش پس از شکست تاریخی جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای سال ۲۰۰۶، روند عملیات نظامی در عراق را شتاب بخشید؛ هرچند این اقدام تنها پس از برکناری وزیر دفاعش، دونالد رامسفلد، و تغییر اساسی راهبرد جنگ انجام شد. این رویکرد تا حدودی نتیجهبخش بود.
اما گزینههای ترامپ در قبال ایران بسیار پیچیدهتر است.
اگر رئیسجمهور آمریکا راهبرد جدیدی برای ادامه جنگ در اختیار داشته باشد، او و مشاورانش تاکنون درباره آن سکوت کردهاند. اختلافات در دولت او بر سر تصمیم به آغاز جنگ که از همان ابتدا تقریباً آشکار بود، بلافاصله پس از اعلام نتایج انتخابات علنی شد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «دلیل شکست ما جنگ است.»
او مدعی شد که رئیسجمهور نیز به ارزیابی مشابهی رسیده است و افزود: «اگر میخواهید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده ارزش آن را داشت، بفرمایید و این استدلال را مطرح کنید.»
ترامپ بلافاصله در برابر این ارزیابی موضع گرفت.
او چند ساعت بعد، در حالی که خبرنگاران را از تالار رقصی که ساخت آن در کاخ سفید در جریان است بازدید میداد، گفت: «میتوانم به شما بگویم که در مورد آن جنگ، هیچ کاری را متفاوت از آنچه انجام دادم، انجام نمیدادم.»
اگر منطق ونس پیروز شود، ترامپ اکنون مذاکرات را از سر خواهد گرفت؛ با این امید که به نوعی توافق دست یابد که از توافق آتشبسی که در ماه ژوئن امضا کرد، سختگیرانهتر باشد؛ توافقی که تنها چند هفته پس از امضا فروپاشید.
اما اگر ترامپ واقعاً معتقد باشد که استفاده از زور میتواند شرایط را تغییر دهد، ممکن است دستور ازسرگیری بمباران را صادر کند؛ هرچند مشخص نیست چرا باید انتظار داشته باشد نتیجه این بار با آنچه در بهار رخ داد، متفاوت باشد.
۳۸ روز حملات مداوم نتوانست به فروپاشی حکومت ایران منجر شود، ذخایر عظیم سوخت هستهای این کشور را بازگرداند، ذخایر موشکی آن را از بین ببرد یا تهران را به چیزی وادار کند که ترامپ زمانی با تأکید از آن بهعنوان «تسلیم بیقیدوشرط» یاد میکرد.
اکنون ترامپ از موضعی ضعیفتر در حال مذاکره است و ایرانیها نیز این موضوع را میدانند.
دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل که به مدت دو دهه بر پرونده ایران تمرکز داشته است، روز چهارشنبه گفت: «انتخابات سرنوشت جنگ را تعیین کرد.»
او افزود: «تنها پرسش این است که جنگ چگونه پایان خواهد یافت: با یک انفجار بزرگ، با راهحلی مسالمتآمیز و مبتنی بر مذاکره که احتمالاً رضایتبخش نخواهد بود، یا با اینکه ترامپ بگوید: جیدی ونس درست میگفت و خداحافظ.»
زمان به سود ترامپ نیست
از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، ایرانیها بر این باور بودهاند که میتوانند تلاشهای ترامپ برای تغییر حکومت را ناکام بگذارند؛ از ذخایر هستهای مدفون در اعماق زمین محافظت کنند یا آنها را تا مرحله نهایی هرگونه مذاکره حفظ کنند و با محدود کردن تردد کشتیها در تنگه هرمز، فشارها و هزینهها را افزایش دهند.
در این مسیر، ایران به چندین پایگاه آمریکا در منطقه چنان خسارات گستردهای وارد کرده است که مقامهای پنتاگون اذعان دارند احتمالاً این پایگاهها هرگز بازسازی نخواهند شد.
پنتاگون اخیراً به کنگره اعلام کرده است که هزینه جنگ تاکنون به ۴۷ میلیارد دلار رسیده است. این رقم شامل خسارات واردشده به پایگاههای نظامی نمیشود؛ همچنین هزینه هنگفتی را که مصرفکنندگان به دلیل افزایش قیمت بنزین، گازوئیل و نفت گرمایشی متحمل شدهاند، در بر نمیگیرد.
ممکن است ترامپ و وزیر دفاعش، پیت هگست، پیش از حلوفصل مناقشه با کمبود منابع مالی مواجه شوند.
کنگره تاکنون هیچ بودجه اضافی برای جنگ با ایران تصویب نکرده است و به نظر میرسد احتمال موافقت مجلس نمایندگان و سنا که اکنون تحت کنترل دموکراتها قرار خواهند گرفت، بسیار اندک باشد.
هگست نیز از پشتوانه سیاسی چندانی در کنگره برخوردار نیست؛ دموکراتها اعلام کردهاند که قصد دارند درباره عملکرد او تحقیق کنند و احتمالاً روند استیضاحش را به جریان بیندازند.
مجموع این عوامل نشان میدهد اگر ترامپ واقعاً معتقد باشد دور دیگری از بمباران، ایران را به دادن امتیازهای بیشتر در میز مذاکره وادار میکند، منتظر ماندن کمکی به او نخواهد کرد.
علاوه بر این، ممکن است او نگران باشد که رهبران دیگر جهان، قدرت و اختیاراتش را همچنان دستنخورده ارزیابی نکنند؛ بهویژه آنکه کمتر از دو هفته دیگر قرار است برای دو نشست سران پیاپی به فیلیپین و چین سفر کند.
دیپلماتهای پیشین وزارت خارجه، مقامهای پنتاگون و فرماندهان نظامی باسابقه در خاورمیانه روز چهارشنبه گفتند پیشبینی تصمیم ترامپ دشوار است، اما او ممکن است خود را در موقعیتی گرفتار کرده باشد که خروج از آن آسان نیست.
دانیل شاپیرو، ارشدترین مقام مسئول سیاست خاورمیانه در پنتاگون در دولت جو بایدن، روز چهارشنبه با اشاره به اظهارات ونس گفت: «ازسرگیری حملات به ایران چندان منطقی به نظر نمیرسد؛ چراکه حتی جمهوریخواهان هم اذعان دارند دلیل شکستشان جنگ بوده است.»
او که پیشتر سفیر آمریکا در اسرائیل نیز بوده است، افزود: «ایران انگیزه چندانی ندارد که توافق خوبی به ترامپ بدهد تا او بتواند مدعی پیروزی شود. بنابراین، گزینههای او این است که تنشها را تشدید کند و سپس مدعی پیروزی شود؛ اقدامی که خطر خارج شدن روند تشدید تنش از کنترل را به همراه دارد، یا اینکه عملاً از جنگ کنار بکشد.»
آمادهباش نیروهای آمریکایی برای ازسرگیری عملیات نظامی
پنتاگون هیچ تلاشی برای پنهان کردن تقویت آرایش نظامی آمریکا نکرده است؛ اقدامی که شاید با این امید انجام میشود که نمایش چنین حجم عظیمی از قدرت آتش آمریکا در منطقه خلیج فارس، ایران را به دادن امتیاز وادار کند.
مقامهای پنتاگون و فرماندهان نظامی روز چهارشنبه اعلام کردند هزاران نیروی هوایی و دریایی آمریکا، مستقر در بیش از دوازده فروند کشتی و پایگاههایی در سراسر خاورمیانه و خاک آمریکا، آمادهاند تا با دستور ترامپ عملیات نظامی گسترده علیه ایران را از سر بگیرند.
مقامها که به دلیل صحبت درباره مسائل عملیاتی نخواستند نامشان فاش شود، گفتند ارتشهای آمریکا و اسرائیل طرحهای مشخصی برای اجرای عملیاتی کوتاه اما شدید تدوین کردهاند که اهداف احتمالی آن شامل زیرساختهای انرژی ایران، تأسیسات هستهای و زرادخانه موشکی و پهپادی این کشور خواهد بود.
ترامپ شخصاً بارها از «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain) بهعنوان یکی از اهداف احتمالی نام برده است. این نامی است که آمریکا برای یک تأسیسات زیرزمینی انتخاب کرده و معتقد است سانتریفیوژهای پیشرفتهای برای تولید اورانیوم در آن نگهداری میشود؛ هرچند تا آنجا که اطلاع عمومی وجود دارد، در این تأسیسات سوخت هستهای اندک یا اساساً هیچ سوخت هستهای وجود ندارد.
ارتشهای آمریکا و اسرائیل تمرینهای نظامی خود را افزایش دادهاند و هواپیماهایشان با پرواز بر فراز عراق، مانورهای مربوط به اجرای حملات را تمرین میکنند.
پنتاگون و وزارت خارجه آمریکا نیز بهعنوان یک اقدام احتیاطی، شماری از کارکنان خود را از پایگاهها و تأسیسات منطقه خارج کردهاند.
نیروهای باقیمانده نیز برای مقابله با حوادثی که ممکن است به تلفات گسترده منجر شود، تمرینهایی انجام دادهاند تا در صورت واکنش تلافیجویانه ایران به هرگونه حمله آمریکا، آمادگی لازم را داشته باشند.
رایان کراکر، سفیر ششباره آمریکا در خاورمیانه و جنوب آسیا، روز چهارشنبه گفت نقش جنگ در شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای باید تردید دیرینه ترامپ نسبت به ورود به جنگهای بیپایان را تقویت کند.
کراکر در نشستی که از سوی مؤسسه خاورمیانه برگزار شد، گفت: «امیدوارم نتیجه این انتخابات میاندورهای، غرایز و تمایلات درونی رئیسجمهور برای احتیاط در درگیریهای نظامی را تقویت کند.»
کراکر گفت رهبران ایران از مدتها پیش تحمل بالایی در برابر درد و رنج نشان دادهاند و چند روز بمباران سنگین دیگر نیز آنها را دچار تزلزل نخواهد کرد.
او با اشاره به عملیات نظامی گفت: «اگر فعالیتهای نظامی را از سر بگیریم، عملاً در زمینی بازی خواهیم کرد که نقطه قوت آنهاست.»