ایرنا: وزیر امور خارجه فدراسیون روسیه، علت اصلی مناقشه کنونی در خلیج‌فارس را تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران دانست و تأکید کرد: حل‌وفصل این مناقشه راه‌حلی جز روند جامع سیاسی و دیپلماتیک ندارد.
سرگئی لاوروف امروز (سه‌شنبه) در نشست عمومی عالی‌رتبه چهارمین کنفرانس بین‌المللی مینسک درباره امنیت اوراسیا افزود: روسیه از نخستین روزهای آغاز درگیری در خلیج‌فارس خواستار از بین بردن علل اصلی آن، یعنی پایان فوری تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران شد.
وی اظهار داشت: روسیه آماده کمک به کاهش تنش از جمله در زمینه دستیابی به یک راه حل گسترده تر و بلندمدت با مشارکت ایران و کشورهای عربی آن است.
وزیر امور خارجه روسیه گفت: ما چندین دهه است که دستیابی به این هدف را چارچوب پیشنهاد مسکو برای تضمین امنیت جمعی در منطقه خلیج فارس پیگیری می‌کنیم، در اردیبهشت ماه سال جاری نسخه به روز آن را به شرکای خود در ایران و کشورهای عربی ارائه کردیم و امیدواریم که این پیشنهاد، کمک مفیدی به ایجاد بحث در مورد آینده معماری اوراسیا باشد.
لاوروف خاطرنشان کرد: وضعیت کنونی خاورمیانه به وضوح نشان داده است که بازیگران خارجی و حضور پایگاه های نظامی آنها نه تنها تضمین کننده امنیت نیست، بلکه برعکس، خطرات فراروی کشورهای میزبان را افزایش می دهد.
وی تصریح کرد: بازیگران خارجی کمکی به حل‌وفصل موضوعات نمی‌کنند، همانطور که هرگز به حل و فصل مسائل افغانستان کمک نکردند.
وزیر امور خارجه روسیه اظهار داشت: برای جلوگیری از تضعیف نظام تعامل در منطقه دریای خزر، باید از حضور نظامی فرامنطقه ای در دریای خزر جلوگیری شود و امیدواریم با تکمیل سریع روند تصویب کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر، این امر تسهیل شود.
لاوروف با اشاره به قالب همکاری منطقه‌ای «۳+۳» (در برگیرنده کشورهای قفقاز جنوبی: جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و سه همسایه «بزرگ» آنها: روسیه، ایران و ترکیه) گفت: مقامات شرکت‌کننده در نشست‌های این قالب همکاری به دنبال دستورکاری وحدت‌بخش برای کشورهای این منطقه هستند و از این رو، این سازوکار همکاری به چارچوبی امیدوارکننده تبدیل شده است و ما امیدوار هستیم که در آینده نزدیک، جلسه‌ای دیگری در چارچوب این قالب برگزار شود.
وزیر امور خارجه روسیه همچنین گفت: در پی اقدامات ویرانگر کشورهای عضو ناتو، وضعیت در خاورمیانه به طور کامل بی‌ثبات شده است؛ دیگر حتی کسی نامی از فلسطین یا قطعنامه‌های سازمان ملل متحد نمی‌برد؛ چرا که این موارد آشکارا نادیده گرفته می‌شوند.
وی اظهار داشت: بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر (رژیم) اسرائیل، بارها اعلام کرده است و همچنان بر موضع خود پافشاری می‌کند که هیچ‌گاه دولت فلسطینی تشکیل نخواهد شد و هیچ‌کس هم کاری از دستش برنمی‌آید.
لاوروف گفت: قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد در خصوص لبنان و سوریه نیز به شکلی کاملاً وقیحانه یکباره از طریق اشغال قلمرو حاکمیتی این کشورها نقض می شود؛ بنابراین، وقتی از ضرورت تضمین پیشرفت امنیت جمعی در اوراسیا صحبت می‌کنیم، جایگزینی برای تلاش های اتحادیه اروپا و ناتو برای تحمیل دستورات خود و اداره اوراسیا از مرکز یورو آتلانتیک ارائه می دهیم، به ویژه در شرایطی که در سازوکار غربی، صحبت از اعتماد متقابل و تضمین های امنیتی متقابل نیست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه اکثریت جهان تقاضای روشن و عینی برای یک مدل جدید از نظم جهانی را مطرح کرده است، گفت: این مدل باید برابری واقعی بین کشورهای مستقل را تضمین کند، پیش‌نیاز اساسی برای توسعه امن و مترقی همه ملت‌ها باشد.
لاوروف تصریح کرد: کشورها از وضعیت کنونی در نظام بین‌المللی رضایت ندارند و از این رو، تلاش جدی برای تعیین اصولی که این نظم جدید جهانی بر اساس آن ساخته خواهد شد، در حال انجام است.
وی خاطرنشان کرد: روسیه از ایجاد یک سیستم عادلانه روابط بین‌الملل مبتنی بر چندقطبی حمایت می‌کند، چنین سیستمی باید منعکس کننده تنوع فرهنگی و تمدنی جهان مدرن و مردمان آن باشد، در حالی که حق هر ملتی را برای تعیین سرنوشت خود به رسمیت می‌شناسد.
وزیر امور خارجه روسیه گفت: مسکو در تلاش است تا پیشنهاد رئیس‌جمهور روسیه در نخستین اجلاس روسیه و آسه‌آن در سال ۲۰۱۵ مبنی بر تشکیل مشارکت بزرگ اوراسیا را با ایجاد پیوند بین سازوکارهای همگرایی در اوراسیا محقق کند؛ در این راستا، اتحادیه اقتصادی اوراسیا، سازمان همکاری شانگهای و آسه‌آن یادداشت‌های تفاهم همکاری امضا کرده‌اند واقداماتی در حال انجام است تا برنامه‌های آنها با یکدیگر همسو شوند، از دوباره‌کاری در پروژه‌های برنامه‌ریزی‌شده جلوگیری به عمل آید و آنچه ما «تقسیم کار منطقی» می‌نامیم، محقق شود.
لاوروف اظهار داشت: ما این طرح بزرگ یعنی شکل‌گیری «مشارکت بزرگ اوراسیایی» را نه تنها راهی برای بهره‌برداری کارآمدتر از ثروت‌های قاره مشترکمان، بلکه به مثابه زیربنای معماری امنیتی اوراسیایی می‌دانیم که هدف اصلی آن، تحقق عملیِ اصلِ «امنیت برابر و تفکیک‌ناپذیر» است.
وی با بیان اینکه غرب نشان داده است که آمادگی همکاری بر پایه اصول انصاف و برابری را ندارد، گفت: زمانی که ناتو با وجود تمام تضمین‌های قبلی، شروع به گسترش به سمت شرق کرد و آشکارا هدف خود را مهار فدراسیون روسیه دانست و در نهایت از طریق حکومت کی‌یف «که در پی یک کودتای غیرقانونی به قدرت رسیده بود» جنگی را علیه کشور ما به راه انداخت، به طور عملی به عمرِ «یورو-آتلانتیک‌گرایی» به‌عنوان چارچوبی کارآمد برای متحد کردن همگان بر پایه یک بستر مفهومی مشترک، پایان داد.
لاوروف ادامه داد: وضعیت کنونی سازمان امنیت و همکاری اروپا تأسف‌بار است و غرب تلاش می‌کند که این سازمان را به ابزاری برای پیشبرد ایدئولوژیکِ منافع خود، و همچنین منافع ناتو و اتحادیه اروپا، تبدیل کنند؛ اتحادیه‌ای که به‌سرعت از یک پروژه همگراییِ اجتماعی-اقتصادی، به بلوکی تهاجمی و نظامی‌گرا علیه روسیه و بلاروس تغییر ماهیت می‌دهد.
وی اضافه کرد: امروز، ما خواستار تحقق اصل امنیت تفکیک‌ناپذیر در چارچوب معماری پان اوراسیایی - به جای یوروآتلانتیکی - هستیم؛ معماری‌ای که پذیرای همه کشورها و سازمان‌های این منطقه باشد و واقعیت‌های یک جهان چندقطبی را منعکس کند.
وزیر امور خارجه روسیه گفت: پایبندی به اصول امنیت تفکیک‌ناپذیر، گشودگی و برابری به این معنی است که هیچ کشوری نیات خصمانه‌ای نسبت به کشور دیگر یا اشخاص ثالث ندارد؛ این امر می‌تواند شامل ایجاد سازوکاری از تضمین‌های امنیتی متقابل، چه به صورت دوجانبه و چه چندجانبه، باشد؛ همچنین مستلزم حل و فصل مناقشات منطقه‌ای با پرداختن به علل ریشه‌ای آنها، عاری از دخالت‌های مخرب خارجی توسط بازیگران خارج از منطقه است.
لاوروف افزود: ما شاهد ابراز تأسف‌های برخی کشورهای اروپایی در خصوص بحران اوکراین هستیم؛ بحرانی که بروکسل آن را به نبردی شدید علیه روسیه تبدیل کرده است. درخواست‌هایی برای آتش‌بس فوری و توافق‌هایی پیرامون آتش‌بس در حوزه‌های «انرژی»، «غذا»، «هوانوردی» و «امور دریایی» مطرح می‌شود که هیچ‌یک از این پیشنهادها با هدف برقراری صلح انجام نمی‌شود.
وی ادامه داد: این «ابراز تأسف‌ها» تتها با این هدف مطرح می‌شوند که به اوکراین فرصتی برای تجدید قوا و بازسازی توان رزمی با حمایت حامیان خارجی کی‌یف بدهند؛ از این رو، روسیه خواهان یک آتش‌بس موقت نیست بلکه خواستار از میان برداشته شدن ریشه‌های این بحران است.
وزیر امور خارجه روسیه گفت: پرداختن به ریشه‌های این بحران شامل رسیدگی به تهدیدات امنیتیِ راهبردی علیه روسیه از جانب غرب، پایان دادن به نقض حقوق جمعیت روس‌تبار و روس‌زبان در اوکراین - حقوقی که هم در منشور سازمان ملل و هم در قانون اساسی اوکراین تضمین شده است- و ریشه‌کن کردن ایدئولوژی و اقدام در چارچوب نازیسم است.
لاوروف ادامه داد: «وقتی پیشنهاد می‌شود که ما صرفاً در خط مقدم کنونی درگیری (روسیه و اوکراین) متوقف شویم، به «بازسازی» اوکراین بپردازیم و نیروهای بین‌المللی تثبیت‌کننده مستقر کنیم- ایده‌ای که از سوی لندن و پاریس مطرح شده است - باید پرسید: آنها دقیقاً قصد دارند چه چیزی را «تثبیت» کنند؟ یک رژیم آشکارا نازی را؟ »
وی اظهار داشت: رئیس‌جمهور روسیه بارها تأکید کرده است که ما نه خواهان جنگی با اروپا هستیم و نه برنامه‌ای برای آن داریم. با این حال، اگر اروپا - آن‌طور که تهدید می‌کند - برای چنین مناقشه‌ای آماده شود و آن را آغاز کند، ما برای آن آمادگی داریم؛ هرچند این جنگی از نوعی متفاوت و بسیار کوتاه خواهد بود.
وزیر امور خارجه روسیه در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: چشم‌اندازی برای گفتگوی واقع‌بینانه با اروپا وجود ندارد. به‌علاوه، غرب برخلاف روند تاریخیِ عینی به سوی جهانی چندقطبی عمل می‌کند و در عوض می‌کوشد نفوذ خود را به بخش شرقی اوراسیا گسترش دهد..
لاوروف در ادامه تصریح کرد: بحث‌های جدی در غرب درباره ایجاد یک بلوک نظامی-سیاسی به سبک ناتو در آسیا در جریان است؛ حتی نامی هم برای آن در نظر گرفته شده است: «سازمان پیمان هند-اقیانوس آرام» — که گرته‌برداری مستقیمی از «سازمان پیمان آتلانتیک شمالی» است.
وی افزود: وقتی در مقر ناتو در بروکسل از مقامات پرسیده می‌شود که چرا زیرساخت‌های خود را فراتر از قلمرو کشورهای عضو گسترش می‌دهند - آن هم با توجه به اینکه ناتو به عنوان یک ائتلاف دفاعی تأسیس و معرفی شده که صرفاً بر خنثی‌سازی تهدیدات علیه قلمرو اعضایش متمرکز است - آنها کاملاً بی‌پروا ادعا می‌کنند که همچنان یک ائتلاف دفاعی برای حفاظت از قلمرو اعضای خود هستند، اما استدلال می‌کنند که در شرایط کنونی، تهدیدات علیه این قلمروها از مناطقی نظیر دریای چین جنوبی، تنگه تایوان و فراتر از آن سرچشمه می‌گیرد.
وزیر امور خارجه روسیه گفت: غرب به دنبال گسترش نفوذ خود در سایر مناطق اوراسیا، از جمله قفقاز جنوبی، آسیای مرکزی و اکنون منطقه قطب شمال است؛ جایی که اتحادیه اروپا راهبردی کاملاً نظامی‌گرایانه و تقابلی تدوین کرده است.
در چهارمین کنفرانس بین‌المللی مینسک در مورد امنیت اوراسیا که با سخنرانی رئیس‌جمهور بلاروس گشایش یافت، افزون بر ۶۰۰ نفر از مقامات و کارشناسان از حدود ۵۰ کشور از جمله جمهوری اسلامی ایران حضور دارند.