واشنگتن پست نوشت: چین در تلاش است در شرایطی که مقام‌های کشورهای خلیج فارس تلاش‌های خود را برای شکستن بن‌بست میان آمریکا و ایران تشدید کرده‌اند، جایگاهی بر سر میز مذاکرات به دست آورد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: در شرایطی که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه آمریکا، احتمال ازسرگیری حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران افزایش یافته بود، پکن با شتاب تلاش کرد موجی از تحرکات دیپلماتیک را در خاورمیانه به راه بیندازد.
شی جین‌پینگ، رهبر چین، و وانگ یی، وزیر امور خارجه این کشور، روز دوشنبه در پکن میزبان مذاکرات جداگانه‌ای در سطح عالی با مقام‌های عمان، ایران و عربستان سعودی بودند. دیدار شی جین‌پینگ با سلطان هیثم بن طارق، پادشاه عمان، نخستین سفر یک رئیس کشور عمانی به پکن از زمان برقراری روابط دیپلماتیک میان دو کشور در ۴۸ سال پیش بود.
در همان روز، وزارت امور خارجه چین جزئیات یک تحرک دیپلماتیک گسترده در خاورمیانه را اعلام کرد که قرار است طی روزها و هفته‌های آینده انجام شود. بر اساس این برنامه، سه فرستاده ارشد چین به هفت کشور در منطقه خلیج فارس و شاخ آفریقا سفر خواهند کرد.
این دیدارها تنها چند ساعت پس از دور جدید حملات هوایی آمریکا در روز دوشنبه انجام شد؛ حملاتی که مقام‌ها اعلام کردند تازه‌ترین مورد از مجموعه حملاتی بوده که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای و بدون اطلاع‌رسانی عمومی انجام شده‌اند.
مقام‌هایی که به شرط ناشناس ماندن و برای صحبت درباره این عملیات‌ها اظهارنظر کردند، گفتند حملات روز دوشنبه جزیره قشم ایران را هدف قرار داده است. این حملات با وجود وعده قبلی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر خودداری از حمله به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای انجام شد.
مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، روز سه‌شنبه در نشست خبری گفت: «چین همواره معتقد بوده است که ابزارهای نظامی هیچ مسئله‌ای را حل نمی‌کنند، بلکه تنها تنش‌ها را تشدید می‌کنند و به نفع هیچ‌یک از طرف‌ها نیستند.»
او البته مستقیماً به حملات اخیر آمریکا اشاره نکرد.
این تلاش دیپلماتیک یکی از گسترده‌ترین اقدامات علنی پکن از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه به شمار می‌رود؛ در شرایطی که رهبران چین می‌کوشند با ورود به معادلات تعیین‌کننده آینده منطقه، نقشی برای خود تعریف کنند؛ آن هم در حالی که خاورمیانه خود را برای ورود به مرحله‌ای بالقوه خطرناک آماده می‌کند.
بیانیه‌های رسمی منتشرشده درباره دیدارهای شی جین‌پینگ و وانگ یی بر تلاش پکن برای کاهش فوری تنش‌ها، آغاز مذاکرات و افزایش نقش چین در شکل‌دهی به محیط امنیتی منطقه تأکید داشتند.
شی جین‌پینگ، بنا بر اعلام وزارت امور خارجه چین، گفت: «خاورمیانه نباید به عرصه‌ای برای رقابت قدرت‌های بزرگ و منازعات ژئوپلیتیکی تبدیل شود.»
کریگ سینگلتون، مدیر ارشد برنامه چین در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، اندیشکده‌ای که از اتخاذ موضعی تهاجمی در قبال ایران حمایت کرده است، گفت: «پکن دلایل خوبی برای ورود جدی‌تر به این موضوع در مقطع کنونی دارد. ترامپ بار دیگر ایران را تهدید می‌کند، دولت‌های خلیج فارس نگران تشدید دوباره تنش‌ها هستند و ریاض نیز پیش‌تر از چین خواسته است از روابط خود با تهران برای مهار ایران استفاده کند.»
ارتش آمریکا برای احتمال انجام حملات بیشتر آماده می‌شد، هرچند ترامپ به‌صورت علنی ازسرگیری حملات پیش از رأی‌گیری را رد کرده بود.
این تهدیدها کشورهای خلیج فارس را به تکاپو انداخته است تا بن‌بست میان آمریکا و ایران را بشکنند؛ زیرا نگران‌اند دور تازه‌ای از درگیری‌ها بار دیگر به حملات تلافی‌جویانه ایران علیه خاک کشورهای منطقه منجر شود.
میانجی‌های قطری روز جمعه در چارچوب تلاش‌های مستمر برای پایان دادن به جنگ وارد تهران شدند.
کاخ سفید درباره چشم‌انداز دستیابی به یک راه خروج دیپلماتیک از جنگ، مواضع متناقضی ارسال کرده است؛ جنگی که مقام‌های نظامی آمریکا برآورد می‌کنند تاکنون بیش از ۴۷ میلیارد دلار برای ایالات متحده هزینه داشته است؛ رقمی که خسارات واردشده به پایگاه‌های آمریکا در منطقه را شامل نمی‌شود.
روزنامه واشنگتن پست هفته گذشته گزارش داد که برخی اعضای دولت ترامپ، از جمله جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد و فرستاده ترامپ، از دستیابی به توافق حمایت کرده‌اند؛ در حالی که برخی دیگر، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع، ظاهراً با آن مخالفت کرده‌اند.
با وجود گسترش روابط چین در سراسر خاورمیانه و تلاش‌های مکرر پکن برای معرفی خود به‌عنوان یک بازیگر صلح‌طلب، این کشور تاکنون در تبدیل جاه‌طلبی‌های دیپلماتیک خود به نتایج ملموس با دشواری روبه‌رو بوده است.
با این حال، این تحرکات دیپلماتیک گسترده نشان‌دهنده توانایی فزاینده پکن برای گردهم آوردن بازیگران کلیدی و وارد کردن آن‌ها به گفت‌وگو است.
سینگلتون گفت: «اگر منطقه به سمت نوعی پایان‌بندی دیپلماتیک حرکت کند، پکن می‌خواهد بر سر میز مذاکرات حضور داشته باشد یا دست‌کم این‌گونه به نظر برسد که برای شکل دادن به چنین روندی تلاش کرده است.»
هم‌زمان با میزبانی شی جین‌پینگ از سلطان عمان، کشوری که مدت‌هاست میان واشنگتن و تهران نقش میانجی را ایفا می‌کند، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، به‌طور جداگانه با مقام‌های ارشد امنیتی ایران و عربستان سعودی دیدار کرد.
وانگ یی در بیانیه رسمی مربوط به دیدار خود با علی باقری‌کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفت: «گفت‌وگو و مذاکره راه برون‌رفت از وضعیت کنونی است.»
او از همه طرف‌ها خواست راه‌حل سیاسی را دنبال کنند و «بار دیگر به درگیری مسلحانه متوسل نشوند».
زمان‌بندی نخستین سفر یک رئیس کشور عمانی به چین با افزایش نقش این کشور حوزه خلیج فارس در میانجیگری برای حل منازعه هم‌زمان شده است.
اوایل سال جاری میلادی نیز پکن تلاش دیپلماتیک مشابهی را با پاکستان آغاز کرده بود؛ کشوری که در آن مقطع بهترین میانجی میان واشنگتن و تهران تلقی می‌شد.
یون سان، مدیر برنامه چین در مرکز استیمسون، اندیشکده‌ای مستقر در واشنگتن، گفت: «عمان نقش آرام و بی‌سروصدای میانجی را ایفا کرده است. چین با این رویکرد هم‌خوانی دارد و عمان از نظر اعتبار و روابطی که به‌عنوان یک میانجی در اختیار دارد، ظرفیت بیشتری برای ارائه دارد.»
وزارت امور خارجه چین اعلام کرد که در روزهای آینده، ژای جون، فرستاده ویژه این کشور در امور خاورمیانه، به ایران، عمان و عربستان سعودی سفر خواهد کرد.
همچنین لیو شیانفا، فرستاده چین در امور آفریقا، به اتیوپی، جیبوتی و مصر سفر می‌کند و هو چانگ‌چون، فرستاده ویژه چین در امور شاخ آفریقا، راهی اریتره خواهد شد.
این سفرها در شرایطی انجام می‌شود که نگرانی‌ها از تشدید جنگ ایران و تأثیر آن بر درگیری‌های به‌هم‌پیوسته و منابع بی‌ثباتی در سراسر آفریقا و خاورمیانه افزایش یافته است.
پکن منافع قابل‌توجهی در جلوگیری از تشدید دوباره تنش‌ها دارد. چین وابستگی زیادی به جریان انرژی عبوری از تنگه هرمز دارد و میلیاردها دلار در سراسر منطقه سرمایه‌گذاری کرده است.
در عین حال، تداوم درگیری‌ها می‌تواند موجب اختلال در کشتیرانی و زنجیره‌های تأمین شود و به تقاضا برای صادرات چین آسیب بزند.
هم‌زمان، به نظر می‌رسد پکن مصمم است از فرصت‌های دیپلماتیکی که در نتیجه این منازعه ایجاد شده‌اند، برای معرفی خود به‌عنوان نیرویی در جهت برقراری ثبات بهره‌برداری کند.
سینگلتون از بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها گفت: «در اینجا تا حدودی می‌توان ردپای الگوی اوکراین را مشاهده کرد: در صحنه باقی بمان، فرستادگان خود را اعزام کن و مطمئن شو که چین از هر آنچه در مرحله بعد اتفاق می‌افتد، کنار گذاشته نخواهد شد.»