وال استریت ژورنال نوشت: آمریکا ازسرگیری سریع فروش گاز طبیعی روسیه به اروپا از طریق خطوط لوله‌ای را که از خاک اوکراین عبور می‌کنند، با هدف دستیابی به آتش‌بس در حوزه انرژی دنبال می‌کند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: بر اساس اظهارات مقام‌های آمریکایی، اروپایی و اوکراینی، آمریکا ازسرگیری سریع فروش گاز طبیعی روسیه به اروپا از طریق خطوط لوله‌ای را که از خاک دشمن جنگی مسکو، یعنی اوکراین، عبور می‌کنند، به‌عنوان بخشی از مذاکرات با هدف دستیابی به آتش‌بس در حوزه انرژی پیش از زمستان پیش‌رو، مورد حمایت قرار داده است.
به گفته افرادی که در این گفت‌وگوها حضور داشته‌اند، این ایده در جریان سفرهای ماه سپتامبر جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستادگان آمریکا، به مسکو و کی‌یف مطرح شد. بر اساس این طرح، گاز روسیه از طریق یک واسطه آمریکایی فروخته خواهد شد تا تحریم‌های اروپا دور زده شود؛ اقدامی که می‌تواند فرصتی سودآور برای سرمایه‌گذاران آمریکایی نیز ایجاد کند.
بر اساس قوانین فعلی اتحادیه اروپا، تمامی خریدهای گاز طبیعی روسیه باید تا پایان سال ۲۰۲۷ متوقف شود. رهبران بزرگ‌ترین کشورهای اروپایی اعلام کرده‌اند که هیچ علاقه‌ای به بازگشت به وابستگی انرژی به کشوری ندارند که آن را مهم‌ترین تهدید راهبردی خود می‌دانند.
این طرح ماه گذشته و پس از آن به حاشیه رفت که اوکراین تحت فشار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌صورت یک‌جانبه حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کرد.
کی‌یف برای نزدیک به دو هفته حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کرد؛ درحالی‌که روسیه همچنان زیرساخت‌های انرژی اوکراین را به‌شدت هدف حملات قرار می‌داد و مسکو نیز صادرات گازوئیل به آمریکا را آغاز کرده بود. در همین حال، آمریکا تمرکز خود را به امکان دستیابی به توافق صلحی جامع‌تر معطوف کرد.
با این حال، کی‌یف روز جمعه کارزار حملات هوایی خود را از سر گرفت و طی سه روز گذشته، سه حمله به سه پالایشگاه بزرگ روسیه انجام داد.
این تحولات، ضرورت دستیابی به آتش‌بس جامع‌تری در حوزه انرژی را پیش از مذاکرات سه‌جانبه صلح میان آمریکا، روسیه و اوکراین که قرار است در اواسط نوامبر در ابوظبی برگزار شود، افزایش داده است. روسیه تاکنون تلاش‌های آمریکا برای دستیابی به چنین توافقی را رد کرده است.
از دیدگاه مذاکره‌کنندگان آمریکایی، بازگشت روسیه به بازار گاز طبیعی اروپا، انگیزه قدرتمندی برای ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، ایجاد خواهد کرد تا با این توافق موافقت کند.
استفاده از شبکه خطوط لوله دوران اتحاد جماهیر شوروی که از میدان‌های گازی اورنگوی در سیبری و از مسیر اوکراین به اروپا امتداد دارد، همچنین می‌تواند درآمد موردنیاز کی‌یف از محل حق ترانزیت گاز را تأمین کند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت مقام‌های کاخ سفید پیشنهاد داده‌اند که درآمد حاصل از فروش گاز به اروپا از سوی روسیه، در یک حساب امانی در حوزه قضایی کشور ثالث واریز شود تا کرملین نتواند از این پول برای تأمین مالی جنگ استفاده کند.
مقام‌های آمریکایی تلاش کرده‌اند این ایده را به رهبران اروپایی به‌عنوان راهی برای کاهش قیمت انرژی پیش از زمستان معرفی کنند؛ زمستانی که اروپا با پایین‌ترین سطح ذخایر گاز فصلی خود در چند سال اخیر روبه‌رو خواهد شد.
این فشارها نشان‌دهنده چرخشی کامل در موضع دولت اول ترامپ است.
ترامپ در آن زمان بارها از آنگلا مرکل، صدراعظم وقت آلمان، به دلیل ساخت خط لوله نورد استریم ۲ از روسیه انتقاد کرده بود. او هشدار داده بود که این خط لوله آلمان را به «اسارت روسیه» درمی‌آورد و در اواخر سال ۲۰۱۹ نیز تحریم‌هایی علیه آن اعمال کرد.
تنها کمی بیش از دو سال بعد، روسیه که ارتش آن با درآمدهای حاصل از صادرات انرژی تأمین مالی می‌شد، به اوکراین حمله کرد؛ با این تصور که وابستگی اقتصادی شدید اروپا به مسکو مانع واکنش جدی کشورهای اروپایی خواهد شد.
با این حال، جنگ باعث شد اروپایی‌ها وابستگی به گاز طبیعی روسیه را یک آسیب‌پذیری راهبردی در برابر قدرتی متخاصم بدانند که دیگر به آن اعتماد ندارند.
اتحادیه اروپا قوانینی را تصویب کرده است که واردات گاز روسیه را به‌شدت محدود می‌کند و تا پایان سال آینده به‌طور کامل ممنوع خواهد کرد.
موضع رسمی کنونی اروپا این است که اتحادیه اروپا حتی پس از دستیابی به توافق صلحی کامل با روسیه نیز خرید گاز از این کشور را از سر نخواهد گرفت؛ چه رسد به اینکه چنین کاری را در چارچوب یک آتش‌بس شکننده در حوزه انرژی انجام دهد که به پوتین اجازه می‌دهد جنگ را ادامه دهد و منابع مالی ارتش خود را تأمین کند.
دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، در مصاحبه‌ای با یک روزنامه مجارستانی در ماه اکتبر که دفتر او نیز محتوای آن را تأیید کرده است، گفت ممنوعیت واردات گاز روسیه باید دائمی باشد.
او گفت: «من قطعاً به روسیه اعتماد نمی‌کنم؛ حتی اگر فردا صلح برقرار شود، چیزی که همه ما امیدواریم اتفاق بیفتد.»
دولت ترامپ روی این موضوع حساب کرده است که مقاومت اروپا در عمل به اندازه‌ای که در ظاهر به نظر می‌رسد، سخت و انعطاف‌ناپذیر نباشد.
با این حال، برخی مقام‌های ارشد اروپایی در محافل خصوصی صریح‌تر صحبت می‌کنند.
یک مقام ارشد کشورهای شمال اروپا گفت ایده ازسرگیری خرید گاز از روسیه با تمام اصول و ارزش‌هایی که اروپایی‌ها از آن دفاع می‌کنند، در تضاد است.
همچنین یک مقام ارشد از یکی از کشورهای بزرگ اروپایی این طرح را با اقدام نویل چمبرلین، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، مقایسه کرد که در ازای دستیابی به توافق‌های تجاری، چکسلواکی را به هیتلر واگذار کرد.
از سوی دیگر، آمریکا اکنون بازگشایی احتمالی خط لوله نورد استریم را نه‌فقط به‌عنوان راهی برای پایان دادن به جنگ اوکراین، بلکه به‌عنوان یکی از اجزای مهم یک توافق گسترده‌تر برای حل اختلافات دیرینه روسیه با متحدان اروپایی آمریکا می‌بیند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت اشتباه مرکل این بود که برای ساخت این خط لوله اقدام کرد، بدون آنکه ابتدا برای دستیابی به یک توافق امنیتی گسترده‌تر با روسیه تلاش کند؛ توافقی که مسکو بتواند با آن احساس راحتی کند.
روسیه و آلمان در سال ۲۰۱۱ نخستین خط لوله نورد استریم را با هدف دور زدن شبکه خطوط لوله‌ای ساختند که از خاک اوکراین عبور می‌کردند.
خط لوله نورد استریم ۱ که در اوت ۲۰۲۲ انتقال گاز را متوقف کرد و نورد استریم ۲ که هرگز به بهره‌برداری نرسید، در سپتامبر ۲۰۲۲ بر اثر انفجارهای زیرآبی که اوکراین به انجام آن‌ها متهم شد، به‌شدت آسیب دیدند.
ازسرگیری فعالیت این خطوط لوله، حتی در صورت رفع موانع سیاسی و مقرراتی، به زمان قابل‌توجهی نیاز خواهد داشت.
یک مقام آمریکایی گفت مذاکره‌کنندگان در طول گفت‌وگوها، پیشنهادهای اقتصادی مختلفی را بررسی کرده‌اند.
به گفته این مقام، اروپایی‌ها به پیشنهادی علاقه نشان داده‌اند که می‌تواند قیمت گاز را در سراسر قاره به‌شدت کاهش دهد. او افزود هرگونه توافق اقتصادی، بخشی از یک توافق صلح جامع خواهد بود.
در مقابل، شبکه خطوط لوله‌ای که از اوکراین عبور می‌کند و به اسلواکی و سپس اتریش و آلمان متصل می‌شود، می‌تواند تقریباً بلافاصله دوباره فعال شود.
تا زمان تعطیلی این مسیر در ژانویه ۲۰۲۵، یعنی درحالی‌که جنگ تمام‌عیار میان روسیه و اوکراین همچنان ادامه داشت، مقادیر محدودی گاز از طریق آن انتقال می‌یافت.
امروزه تنها ۱۱ درصد از گاز طبیعی مصرفی اروپا از روسیه تأمین می‌شود؛ درحالی‌که این رقم در آستانه آغاز جنگ ۴۵ درصد بود.
گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) آمریکا ۳۰ درصد از مصرف اروپا را تأمین می‌کند. گاز روسیه نیز یا از طریق نفتکش‌های حامل گاز طبیعی مایع وارد می‌شود یا از مسیر خطوط لوله ترک‌استریم که به مجارستان و اسلواکی گاز می‌رسانند.
مقام‌های اروپایی اذعان دارند که پیامدهای جنگ ترامپ علیه ایران ممکن است مقاومت اروپا در برابر ازسرگیری واردات گاز روسیه را تضعیف کند.
محموله‌های گاز طبیعی مایع قطر همچنان در داخل خلیج فارس گرفتار شده‌اند و افزایش جهانی قیمت انرژی، حتی با وجود عبور محموله‌های نفتی بیشتر از تنگه هرمز، ادامه یافته است.
بر اساس اعلام اتحادیه اروپا، جنگ با ایران تاکنون ۱۰۰ میلیارد یورو، معادل حدود ۱۱۲ میلیارد دلار، هزینه اضافی انرژی به اروپا تحمیل کرده است.
بر اساس اطلاعات نهادهای ناظر بر انرژی اتحادیه اروپا، ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی اروپا حدود ۷۵ درصد پر است و این قاره زمستان پیش‌رو را با سطحی از ذخایر آغاز خواهد کرد که پایین‌تر از میانگین ۹ سال گذشته است.
حزب اصلی مخالف دولت آلمان، یعنی حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان»، ازسرگیری واردات گاز طبیعی ارزان‌قیمت از روسیه را به یکی از محورهای اصلی کارزار خود پیش از انتخابات سراسری سال ۲۰۲۸ تبدیل کرده است.
دیپلمات‌ها می‌گویند اگر کی‌یف از فروش گاز در چارچوب توافق آتش‌بسی حمایت کند که مانع قطع برق و وقوع یک فاجعه انسانی احتمالی در شهرهای بزرگ اوکراین شود، تغییر موضع اروپا آسان‌تر خواهد بود.
چنین فاجعه‌ای می‌تواند در ماه‌های آینده موج تازه‌ای از آوارگان را به راه بیندازد.
این موضوع به‌ویژه از آن جهت اهمیت دارد که اوکراین ذخایر سامانه‌های پدافند هوایی خود را به پایان رسانده و آمریکا نیز در پی کمبود جهانی ناشی از جنگ با ایران، عرضه موشک‌های رهگیر پاتریوت را محدود کرده است.