فایننشال تایمز: مذاکرات چهارجانبه در تهران بخشی از موج فشرده فعالیتهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی موقت است / واشنگتن و تهران همچنان بر سر ترتیب اجرای اقدامات و سرنوشت ذخیره ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالای ایران اختلاف دارند


فایننشال تایمز نوشت: مقامهای ارشد عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه روز دوشنبه با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، دیدار کردند تا تلاشها برای جلوگیری از دور تازهای از درگیریها در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را افزایش دهند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: این مذاکرات در تهران بخشی از موج فشرده فعالیتهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی موقت است؛ آن هم در شرایطی که نگرانیها درباره احتمال ازسرگیری جنگ پس از انتخابات میاندورهای هفته آینده آمریکا افزایش یافته است. این نشست نخستین دیدار اعضای توافق موسوم به پیمان دفاع متقابل مکه بهصورت یک گروه با ایران به شمار میرود.
قیمت نفت که در پی افزایش تنشها در منطقه طی ماههای اخیر در سطوح بالایی معامله شده بود، روز دوشنبه اندکی کاهش یافت. قیمت نفت خام برنت، شاخص بینالمللی نفت، در معاملات اوایل بعدازظهر در لندن به کمتر از ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسید.
علی باقریکنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرد که شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی؛ فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان؛ و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، در این مذاکرات حضور داشتند. رسانههای داخلی ایران گزارش دادند که مسعود پزشکیان نیز در این نشست شرکت کرده است.
وزارت امور خارجه عربستان سعودی روز دوشنبه اعلام کرد که هدف این مذاکرات، حمایت از تلاشهای میانجیگرانه قطر و پاکستان و «کاهش تنش در بحران کنونی» است.
این وزارتخانه در بیانیهای اعلام کرد: «پادشاهی عربستان بر اهمیت گشودن کانالهای مذاکره برای جلوگیری از بازگشت تشدید نظامی در منطقه و فراهم کردن زمینه دستیابی به توافقی که به بحران پایان دهد و صلح و ثبات را در سطح منطقهای و جهانی تضمین کند، تأکید دارد.»
یک مقام دیگر اعلام کرد که هیئتی قطری روز یکشنبه در تهران حضور داشت و «در چارچوب تلاشهای جاری برای کاهش تنشهای منطقهای، با هماهنگی آمریکا فعالیت میکرد».
عاصم منیر نیز هفته گذشته به ایران سفر کرد و با مقامهای ارشد ایرانی گفتوگو داشت.
قطر و پاکستان هدایت تلاشهای میانجیگرانه را برای دستیابی به توافقی موقت میان آمریکا و ایران بر عهده داشتهاند. هدف این توافق، بازگشایی کامل تنگه هرمز و بازگرداندن طرفهای درگیر به میز مذاکره برای ازسرگیری گفتوگوها درباره توافق نهایی بهمنظور پایان دادن به جنگ است.
میانجیها تلاش کردهاند بر اساس طرح هفتروزهای پیش بروند که ایران ماه گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه کرد. بر اساس این طرح، ایران در صورتی اجازه عبور کشتیها از تنگه هرمز را میدهد که آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو کند و دسترسی تهران به بخشی از داراییهای مسدودشدهاش در خارج از کشور را فراهم سازد. پس از آن، طرفها مذاکرات درباره توافق نهایی را از سر خواهند گرفت.
با این حال، نشانههای اندکی از پیشرفت دیده میشود؛ زیرا واشنگتن و تهران همچنان بر سر ترتیب اجرای اقدامات و سرنوشت ذخیره ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالای ایران اختلاف دارند.
آمریکا اصرار دارد که این ذخیره اورانیوم که تا سطحی نزدیک به درجه تسلیحاتی غنیسازی شده است، به خارج از ایران منتقل شود؛ اما مقامهای ایرانی علناً هرگونه اقدامی از این دست را رد میکنند.
در میانه این بنبست، گزارشهایی منتشر شده است مبنی بر اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حال بررسی آغاز دور تازهای از حملات هوایی گسترده و شدید علیه ایران هستند.
در همین حال، تهران حملات خود به نفتکشها در تنگه هرمز را افزایش داده و وعده داده است که در صورت مواجهه با دور تازهای از بمباران، پاسخی شدید و گسترده خواهد داد. این تهدیدها شامل خرابکاری در کابلهای زیردریایی واقع در تنگه و هدف قرار دادن مراکز داده در منطقه است که به آمریکا و اسرائیل وابستهاند.
عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در ماه اوت پیمان دفاعی مکه را امضا کردند. این کشورها اعلام کردند که این پیمان ماهیتی دفاعی دارد و علیه هیچ کشور مشخصی تنظیم نشده است.
تحلیلگران این توافق را نشانهای از آن دانستند که کشورهای منطقه به این جمعبندی رسیدهاند که پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، باید نقش بزرگتری در مدیریت روابط با تهران ایفا کنند.
وزیر خارجه عمان: کشورهای خلیج فارس باید با ایران پیمان عدم تجاوز امضا کنند
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، روز دوشنبه در سخنرانی خود در دانشگاه کمبریج گفت هدف کشورهای خلیج فارس باید دستیابی به یک پیمان عدم تجاوز با ایران باشد. او تأکید کرد که هرگونه «ساختار امنیتی که ایران را در بر نگیرد، ذاتاً بیثبات است».
او افزود کشورهای خلیج فارس «دیگر نمیتوانند به همکاری شرکای خارجی اتکا کنند». این اظهارات اشارهای آشکار به اتکای این کشورها به آمریکا بهعنوان ضامن اصلی امنیتشان بود. البوسعیدی هشدار داد که «هزینه سیاسی بلندمدت این رویکرد بیش از حد بالا بوده است».
او گفت: «این به معنای آن نیست که باید از مشارکت با شرکای خارجی دست کشید؛ بلکه نقش آنها در ساختار امنیتی منطقه دیگر نمیتواند نقش اصلی باشد.»
مذاکرات عربستان سعودی، پاکستان، ترکیه و ایران در مقطع حساسی برای ریاض برگزار میشود؛ زیرا عربستان با بحرانی فزاینده روبهرو است. حوثی های مورد حمایت ایران در یمن، از زمان ازسرگیری جنگی که یک دهه قدمت دارد در ماه ژوئیه، تأسیسات نفتی و فرودگاههای عربستان سعودی را هدف قرار دادهاند.
حملات حوثیها باعث شد عربستان سعودی فرودگاه بینالمللی ریاض را برای چند روز تعطیل کند و برگزاری کنفرانس سرمایهگذاری مهمی را که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در نظر داشت برگزار کند، به تعویق بیندازد.
فرودگاه ریاض از روز یکشنبه بهتدریج فعالیت خود را از سر گرفت، اما این حملات برنامههای بلندپروازانه توسعهای محمد بن سلمان را تهدید میکند و فشار بر قیمت جهانی انرژی را افزایش داده است.
ایران و آمریکا در ماه ژوئن بر سر یک یادداشت تفاهم برای بازگشایی تنگه هرمز و برگزاری مذاکرات درباره توافق نهایی، از جمله توافق هستهای، به توافق رسیده بودند. با این حال، این تفاهم پس از حدود دو هفته فروپاشید و هر دو طرف دیگری را به نقض توافق موقت متهم کردند.
آمریکا مدعی است که کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد و جریان انتقال نفت تا حد زیادی به سطح پیش از جنگ بازگشته است. با این حال، این آبراه حیاتی ــ که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایعشده جهان از آن عبور میکرد ــ همچنان اصلیترین میدان رویارویی دو طرف باقی مانده و قیمت انرژی نیز در سطوح بالایی قرار دارد.