رویترز مدعی شد: مقامهای ارشد ایرانی میگویند ایران عمداً مذاکرات با آمریکا را طولانی کرده است تا پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر، موقعیت سیاسی دونالد ترامپ را تضعیف کند. در عین حال، نگرانی از ازسرگیری اقدام نظامی و بیاعتمادی عمیق به واشنگتن، تمایل تهران برای دستیابی سریع به توافقی با هدف پایان دادن به جنگ را کاهش داده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: سه مقام ارشد ایرانی و یک منبع مطلع ایرانی که به شرط ناشناس ماندن گفتوگو کردهاند، اظهار داشتند که تهران متقاعد شده است رئیسجمهور آمریکا آماده است برای شکستن بنبست در جنگ هشتماهه، حملات تازهای را آغاز کند.
یکی از این مقامها گفت: «ایران خود را برای حملات مجدد اسرائیل و آمریکا آماده میکند، نه برای توافق با آمریکا با هدف پایان دادن به جنگ. ساختار روحانیت حاکم مصمم است اجازه ندهد ترامپ به پیروزی سیاسی دست پیدا کند.»
سعید لیلاز، تحلیلگر مقیم تهران، گفت ایران با طولانی کردن مذاکرات، «بدون انجام هیچ اقدام غیرقانونی، بر انتخابات آمریکا تأثیر میگذارد».
ایران میتواند از مشکلات سیاسی ترامپ بهرهبرداری کند
جنگی که در ماه فوریه و با حملات آمریکا و متحدش اسرائیل به ایران آغاز شد، به کاهش محبوبیت ترامپ تا پایینترین سطح ثبتشده آن کمک کرده است. نظرسنجیها نشان میدهند آمریکاییهایی که از قیمت بالای بنزین نگراناند، ممکن است در انتخابات کنگره در سوم نوامبر، حزب جمهوریخواه او را مجازات کنند.
ترامپ بارها گفته است انتظار دارد قیمت نفت پس از انتخابات کاهش یابد، اما برنامه مشخصی برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز ارائه نکرده است؛ گذرگاه حیاتی حملونقل جهانی انرژی که ایران از زمان آغاز جنگ عملاً آن را بسته است.
حملات ایران، چه در قالب تهدید و چه در عمل، تردد کشتیها از این تنگه را به حدی ناچیز رسانده است. در همین حال، محاصره دریایی آمریکا و تحریمهای تجاری، درآمدهای نفتی ایران را قطع کرده و مشکلات اقتصادی فزاینده داخلی را تشدید کردهاند.
این مقامها گفتند با توجه به اینکه تهران از دادن امتیازهایی که به باورش میتواند از نظر سیاسی به سود ترامپ تمام شود خودداری میکند، احتمال دستیابی به پیشرفتی در مذاکرات پیش از انتخابات بسیار اندک است.
واشنگتن تحت فشار اسرائیل میخواهد برنامه هستهای چند دههای ایران از همان ابتدای مذاکرات در دستور کار قرار گیرد؛ برنامهای که ایران میگوید کاملاً صلحآمیز است، اما قدرتهای غربی مدعیاند ابعاد نظامی نیز دارد.
در مقابل، تهران اصرار دارد که پیش از آغاز مذاکرات هستهای، شروط آن در چارچوب «طرح هفتروزه» باید برآورده شوند. ایران همچنین هیچ نشانهای از آمادگی برای چشمپوشی از اهرم فشاری که در پی درگیری بر تنگه هرمز به دست آورده است، نشان نمیدهد.
وزارت امور خارجه ایران و کاخ سفید به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
مقامها میگویند ایران نمیتواند به واشنگتن اعتماد کند
پیشنهاد ایران که از طریق میانجیهای قطری منتقل شده بود، شامل بازگشایی تنگه هرمز ظرف هفت روز، البته تحت کنترل ایران، میشد؛ مشروط بر اینکه واشنگتن محاصره دریایی را لغو کند، محدودیتهای صادرات نفت ایران را کاهش دهد، داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند و به درگیریها در همه جبههها پایان دهد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه گفت این پیشنهاد همچنان روی میز است و پیامها از طریق میانجیها میان طرفین ردوبدل میشود.
یکی از مقامهای ایرانی گفت دیدگاه تهران مبنی بر اینکه نمیتوان به پایبندی واشنگتن به دیپلماسی اعتماد کرد، ریشه در حملاتی دارد که مذاکرات قبلی را مختل کردهاند.
در ژوئن ۲۰۲۵، حمله اسرائیل برنامههای برگزاری دور ششم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در عمان را برهم زد. همچنین در فوریه گذشته، آمریکا و اسرائیل بلافاصله پس از پایان دور دیگری از مذاکرات، جنگ را آغاز کردند؛ این در حالی بود که گفتوگوهای فنی بیشتری برای ادامه مذاکرات برنامهریزی شده بود.
حفظ وضعیتی میان جنگ و صلح تا زمان برگزاری انتخابات میاندورهای آمریکا، به ایران امکان میدهد ضمن تأکید دوباره بر تعهد خود به دیپلماسی، فشار بر واشنگتن را حفظ کند.
ترامپ گفته است آمریکا پیش از سوم نوامبر بار دیگر ایران را بمباران نخواهد کرد. با این حال، مقامهای ایرانی گفتند تهران همچنان انتظار دارد که حملات، دیر یا زود، از سر گرفته شوند.
الکس واتانکا، مدیر برنامه ایران در مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، گفت ساختار ایران آشکارا میخواهد به موقعیت سیاسی ترامپ آسیب بزند.
او گفت: «اما مسئله اساسی این است که تهران معتقد است ترامپ به دنبال تغییر حکومت است... و از سیاست بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای سرنگونی ساختار حاکم بر ایران پیروی میکند.»
به گفته سه مقام اسرائیلی، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز دوشنبه در جریان سفری اعلامنشده به اسرائیل، با نتانیاهو درباره ایران گفتوگو کرد. این سفر یک هفته پیش از انتخابات پارلمانی اسرائیل انجام شد؛ انتخاباتی که جایگاه نتانیاهو در آن در معرض خطر قرار دارد.
راهبرد ایران برای زنده نگه داشتن مذاکرات، بدون شتاب برای دستیابی به توافق، هزینههایی نیز به همراه دارد.
بر اساس دادههای شرکت اطلاعات انرژی ورتکسا (Vortexa)، صادرات دریابرد نفت خام ایران در هفته دوم سپتامبر به صفر رسید؛ این در حالی بود که میانگین ۱۴روزه صادرات در ابتدای همان ماه، روزانه ۲۳۰ هزار بشکه بود. این صادرات تا پنجم اکتبر همچنان در سطح صفر باقی مانده بود.
با این حال، بیاعتمادی ایران به واشنگتن فراتر از درگیری کنونی است و نگرانیهایی بنیادین درباره بقای نظام سیاسی ایران را نیز در بر میگیرد.
لیلاز گفت ایران معتقد است آمریکا بارها توافقها را نقض کرده است، حتی در مواردی که تهران به تعهدات خود پایبند بوده؛ موضوعی که اعتماد به دوام هرگونه توافق جامع را بهشدت کاهش داده است.
لیلاز گفت: «دستیابی به توافقی پایدار با آمریکا، حتی پس از دولت ترامپ، دیگر امکانپذیر نیست؛ زیرا بیاعتمادی عمیقتر شده است. هیچچیز به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت.»

