پوکی استخوان باعث ضعیف و شکننده شدن استخوان‌ها می‌شود و خطر شکستگی آن‌ها را حتی در اثر زمین خوردن‌های خفیف افزایش می‌دهد. این بیماری معمولاً بدون علائم مشخص پیشرفت می‌کند و بسیاری از افراد زمانی متوجه آن می‌شوند که دچار شکستگی استخوان شده‌اند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ آیا ابتلا به پوکی استخوان به معنای آسیب دائمی استخوان‌هاست یا می‌توان با درمان مناسب، تراکم آن‌ها را افزایش داد؟
به گفته متخصصان ارتوپدی، اگرچه درمان پوکی استخوان همیشه به معنای بازگشت کامل استخوان‌ها به وضعیت طبیعی نیست، اما با تشخیص به‌موقع، مصرف داروهای مناسب و اصلاح سبک زندگی می‌توان روند تحلیل استخوان را کند کرد، تراکم استخوان را در برخی موارد افزایش داد و خطر شکستگی را کاهش داد.
آیا پوکی استخوان قابل درمان است؟
در مراحل پیشرفته، بازگرداندن کامل تراکم ازدست‌رفته استخوان همیشه امکان‌پذیر نیست. بااین‌حال، درمان می‌تواند روند تخریب استخوان را متوقف یا کند کند. برخی داروها نیز به تشکیل استخوان جدید کمک می‌کنند و باعث افزایش تراکم استخوان می‌شوند.
هدف اصلی درمان، تقویت استخوان‌ها، کاهش احتمال شکستگی و حفظ توانایی فرد برای انجام فعالیت‌های روزمره است. میزان بهبود به شدت بیماری، نوع درمان و تداوم آن بستگی دارد.
علائم پوکی استخوان که نباید نادیده بگیرید
پوکی استخوان در مراحل اولیه معمولاً درد یا علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند؛ به همین دلیل به آن «بیماری خاموش» می‌گویند. بااین‌حال، برخی نشانه‌ها ممکن است از پیشرفت تحلیل استخوان خبر دهند:
* شکستگی استخوان پس از زمین خوردن خفیف یا ضربه‌ای جزئی
* کمردرد مداوم که ممکن است ناشی از شکستگی مهره‌ها باشد
* کاهش تدریجی قد
* خمیده شدن پشت و تغییر وضعیت بدن
در صورت مشاهده این علائم، مراجعه به پزشک اهمیت دارد؛ زیرا تشخیص زودهنگام می‌تواند به پیشگیری از شکستگی‌های بعدی کمک کند.
پوکی استخوان چگونه تشخیص داده می‌شود؟
آزمایش سنجش تراکم استخوان (DEXA) روش استاندارد تشخیص پوکی استخوان است. این آزمایش معمولاً تراکم استخوان‌های لگن و ستون فقرات را اندازه‌گیری می‌کند و به پزشک کمک می‌کند خطر شکستگی را ارزیابی کند.
پزشکان انجام این آزمایش را برای زنان پس از یائسگی، مردان بالای ۷۰ سال و افرادی که عوامل خطر دارند، توصیه می‌کنند. سابقه شکستگی بر اثر ضربه خفیف، مصرف طولانی‌مدت داروهای کورتونی و سابقه خانوادگی پوکی استخوان از جمله این عوامل هستند.
گاهی پزشک برای بررسی کمبود ویتامین D، اختلالات مرتبط با کلسیم یا مشکلات هورمونی نیز آزمایش خون تجویز می‌کند.
چه درمان‌هایی به افزایش تراکم استخوان کمک می‌کنند؟
داروهای پوکی استخوان معمولاً به دو روش عمل می‌کنند:
۱. داروهایی که تحلیل استخوان را کاهش می‌دهند
این داروها سرعت تخریب استخوان را کم می‌کنند، به حفظ استحکام استخوان‌ها کمک می‌کنند و خطر شکستگی را پایین می‌آورند. بیس‌فسفونات‌ها از داروهای رایج این گروه هستند.
۲. داروهایی که تشکیل استخوان جدید را تحریک می‌کنند
برخی داروها بدن را به ساخت استخوان جدید تحریک می‌کنند و می‌توانند تراکم استخوان را افزایش دهند. این داروها ممکن است برای افراد مبتلا به پوکی استخوان شدید یا کسانی که در معرض خطر بسیار بالای شکستگی هستند، تجویز شوند.
انتخاب درمان به شدت پوکی استخوان، سابقه شکستگی، سن و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد. همچنین، نباید داروهای تجویزشده را بدون مشورت با پزشک قطع کرد یا مصرف آن‌ها را نادیده گرفت.
آیا تغذیه و ورزش می‌توانند تحلیل استخوان را جبران کنند؟
تغذیه مناسب و فعالیت بدنی برای حفظ سلامت استخوان‌ها ضروری هستند؛ اما در افرادی که به پوکی استخوان مبتلا شده‌اند، معمولاً به‌تنهایی برای درمان بیماری کافی نیستند.
کلسیم و پروتئین: شیر، ماست، پنیر و سبزیجات مناسب از منابع کلسیم هستند. مصرف پروتئین کافی از طریق حبوبات، تخم‌مرغ، لبنیات و ماهی نیز به حفظ سلامت استخوان‌ها و عضلات کمک می‌کند.
ویتامین D: این ویتامین به جذب کلسیم در بدن کمک می‌کند. در صورت احتمال کمبود، بهتر است درباره انجام آزمایش و نیاز به مصرف مکمل با پزشک مشورت کنید.
ورزش‌های تحمل وزن و تمرینات قدرتی: پیاده‌روی و فعالیت‌هایی که بدن وزن خود را تحمل می‌کند، به حفظ سلامت استخوان‌ها کمک می‌کنند. تمرینات قدرتی مناسب نیز با تقویت عضلات و بهبود تعادل، خطر زمین خوردن را کاهش می‌دهند. البته افراد مبتلا به پوکی استخوان شدید یا دارای سابقه شکستگی باید با نظر متخصص ورزش کنند.
ترک سیگار و محدود کردن مصرف الکل: این اقدامات نیز به حفظ سلامت استخوان‌ها کمک می‌کنند. همچنین، ایمن‌سازی محیط خانه و برطرف کردن عواملی که احتمال زمین خوردن را افزایش می‌دهند، اهمیت دارد.
آیا می‌توان با وجود پوکی استخوان زندگی طبیعی داشت؟
بله. ابتلا به پوکی استخوان به این معنا نیست که فرد حتماً دچار شکستگی خواهد شد یا توانایی حرکت خود را از دست می‌دهد. با درمان به‌موقع، تغذیه مناسب، ورزش متناسب با شرایط جسمی و پیگیری منظم پزشکی، بسیاری از افراد می‌توانند استقلال و توانایی انجام فعالیت‌های روزمره خود را حفظ کنند.
نکته مهم این است که در پوکی استخوان، تغییر سبک زندگی به‌تنهایی اغلب کافی نیست و ممکن است درمان دارویی نیز ضرورت داشته باشد.
جمع‌بندی
اگرچه بازگرداندن کامل تراکم ازدست‌رفته استخوان همیشه امکان‌پذیر نیست، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌تواند روند تحلیل استخوان را کنترل کند، در برخی افراد تراکم استخوان را افزایش دهد و خطر شکستگی را کاهش دهد. بنابراین، بهترین راه مقابله با پوکی استخوان این است که پیش از وقوع شکستگی، بیماری شناسایی و درمان شود.