بسیاری از افراد عادت دارند هنگام خواب گوشی خود را روی میز کنار تخت یا حتی زیر بالش بگذارند. اگرچه این کار دسترسی به گوشی را آسان می‌کند، اما ممکن است بر کیفیت خواب تأثیر بگذارد و خطراتی نیز به همراه داشته باشد.
به‌گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ استفاده از گوشی پیش از خواب، برای بسیاری از افراد به عادتی روزمره تبدیل شده است؛ از بررسی شبکه‌های اجتماعی گرفته تا خواندن پیام‌ها و تماشای ویدئو. اما پزشکان هشدار می‌دهند که این عادت می‌تواند خواب و سلامت روان را تحت تأثیر قرار دهد.
متخصص داخلی به چند مورد از مهم‌ترین خطرات احتمالی خوابیدن در کنار گوشی اشاره می‌کند.
۱. نور آبی گوشی خواب را مختل می‌کند
یکی از شناخته‌شده‌ترین اثرات استفاده از گوشی در شب، اختلال در خواب است.
صفحه‌نمایش گوشی نور آبی ساطع می‌کند که می‌تواند ساعت زیستی بدن را تحت تأثیر قرار دهد. قرار گرفتن در معرض نور در ساعات پایانی شب ممکن است ترشح ملاتونین، هورمونی که به تنظیم چرخه خواب و بیداری کمک می‌کند، را کاهش دهد.
همچنین، گشت‌وگذار در شبکه‌های اجتماعی، تماشای فیلم و خواندن پیام‌ها پیش از خواب می‌تواند هوشیاری مغز را افزایش دهد و به خواب رفتن را دشوارتر کند.
چه کار کنیم؟
- دست‌کم ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از خواب، استفاده از گوشی را کنار بگذارید.
- نور اتاق را کاهش دهید و ساعت خواب منظمی داشته باشید.
- از حالت شب گوشی استفاده کنید، اما به یاد داشته باشید که این قابلیت به‌تنهایی تمام اثرات استفاده طولانی‌مدت از گوشی را برطرف نمی‌کند.
۲. اعلان‌ها و پیام‌ها خواب را مختل می‌کنند
حتی اگر هنگام خواب از گوشی استفاده نکنید، صدای زنگ، اعلان پیام‌ها و لرزش دستگاه ممکن است خواب شما را مختل کند.
این وقفه‌ها می‌توانند پیوستگی خواب را کاهش دهند و باعث شوند روز بعد احساس خستگی، تحریک‌پذیری یا کاهش تمرکز داشته باشید.
همچنین، وقتی گوشی در دسترس شماست، ممکن است هر بار که نیمه‌شب بیدار می‌شوید، وسوسه شوید پیام‌ها را بررسی کنید.
چه کار کنیم؟
- پیش از خواب، حالت «مزاحم نشوید» یا حالت بی‌صدا را فعال کنید.
- اگر لازم است تماس‌های ضروری را دریافت کنید، امکان تماس افراد مهم را فعال نگه دارید.
- گوشی را کمی دورتر از بالش قرار دهید تا کمتر وسوسه شوید آن را بررسی کنید.
۳. آیا امواج گوشی برای سلامتی خطرناک هستند؟
گوشی‌های موبایل امواج رادیوفرکانسی منتشر می‌کنند که نوعی تابش الکترومغناطیسی غیریون‌ساز است. این امواج برخلاف پرتوهای یون‌ساز مانند اشعه ایکس، انرژی کافی برای آسیب مستقیم به DNA به همان شیوه را ندارند.
درباره اثرات بلندمدت امواج گوشی بر سلامتی، همچنان پژوهش‌هایی در حال انجام است. آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان، این امواج را در گروه «احتمالاً سرطان‌زا برای انسان» طبقه‌بندی کرده است. این طبقه‌بندی به معنای اثبات سرطان‌زا بودن گوشی نیست، بلکه نشان می‌دهد احتمال وجود خطر به‌طور کامل رد نشده است.
بااین‌حال، شواهد علمی موجود تاکنون رابطه علت‌ومعلولی مشخصی میان استفاده از تلفن همراه و ابتلا به سرطان نشان نداده‌اند. همچنین، شواهد قانع‌کننده‌ای وجود ندارد که صرفاً خوابیدن در نزدیکی گوشی باعث سرطان شود.
چه کار کنیم؟
اگر می‌خواهید میزان مواجهه با امواج رادیوفرکانسی را کاهش دهید، می‌توانید گوشی را کمی دورتر قرار دهید، هنگام مکالمه از بلندگو استفاده کنید یا در صورت نیاز نداشتن به اتصال شبکه، حالت پرواز را فعال کنید.
۴. شارژ کردن گوشی زیر بالش خطرناک است
یکی از خطرات جدی‌تر و قابل پیشگیری، داغ شدن بیش از حد گوشی هنگام شارژ است.
قرار دادن گوشی در حال شارژ زیر بالش، پتو یا تشک مانع خروج مناسب گرما می‌شود و می‌تواند خطر داغ شدن دستگاه، سوختگی یا آتش‌سوزی را افزایش دهد. باتری آسیب‌دیده، شارژر نامناسب و کابل معیوب نیز این خطر را بیشتر می‌کنند.
چه کار کنیم؟
- گوشی را روی سطحی صاف و سخت و دور از وسایل قابل اشتعال شارژ کنید.
- از شارژر و کابل سازگار با دستگاه استفاده کنید.
- هرگز گوشی را هنگام شارژ زیر بالش یا تشک قرار ندهید.
۵. استفاده از گوشی در ساعات پایانی شب بر سلامت روان تأثیر می‌گذارد
وقتی گوشی کنار تخت قرار دارد، بررسی پیام‌های کاری، اخبار و شبکه‌های اجتماعی تا دیروقت آسان‌تر می‌شود.
دسترسی مداوم به اطلاعات، به‌ویژه اخبار ناراحت‌کننده یا پیام‌های کاری، ممکن است باعث افزایش استرس و درگیری ذهنی شود. مقایسه خود با دیگران در شبکه‌های اجتماعی نیز می‌تواند آرامش ذهن را مختل کند.
البته صرفاً نگه داشتن گوشی در کنار تخت به معنای ابتلا به اضطراب یا افسردگی نیست؛ اما استفاده بیش از حد از آن در شب می‌تواند با افزایش استرس و کاهش کیفیت خواب همراه باشد و در طول زمان بر سلامت روان تأثیر بگذارد.
چه کار کنیم؟
- برای بررسی شبکه‌های اجتماعی و پاسخ دادن به پیام‌های کاری، ساعت مشخصی تعیین کنید.
- پیش از خواب به‌جای استفاده از گوشی، کتاب کاغذی بخوانید، به فایل صوتی آرامش‌بخش گوش دهید یا تمرین تنفس آرام انجام دهید.
آیا باید هنگام خواب گوشی را از خود دور کنیم؟
لازم نیست حتماً گوشی را در اتاق دیگری بگذارید، اما بهتر است آن را زیر بالش یا نزدیک سر خود قرار ندهید.
گوشی را روی میز کنار تخت یا سطحی ثابت بگذارید، اعلان‌های غیرضروری را خاموش کنید و پیش از خواب مدتی از صفحه‌نمایش فاصله بگیرید. اگر از گوشی به‌عنوان ساعت زنگ‌دار استفاده می‌کنید، آن را دور از بالش و وسایل خواب قرار دهید.
در مجموع، مهم‌ترین خطرات اثبات‌شده خوابیدن در کنار گوشی، اختلال در خواب، بیدار شدن‌های مکرر و خطرات ناشی از شارژ ناایمن است؛ نه صرفاً نزدیک بودن گوشی به بدن. با چند تغییر ساده در عادت‌های شبانه می‌توانید خواب بهتری داشته باشید و در عین حال، گوشی خود را در دسترس نگه دارید.