برای تمیز کردن آجر نما، ابتدا گردوغبار و آلودگی سطحی را با برس نرم و خشک پاک کنید. اگر آلودگی باقی ماند، مقدار کمی آب تمیز و شوینده ملایم سازگار با مصالح بنایی به کار ببرید. روش انتخابی را ابتدا روی بخش کوچکی از نما که کمتر دیده می‌شود امتحان کنید؛ چون جنس آجر، نوع پوشش، رنگ، وضعیت بندکشی و نوع لکه در انتخاب روش مناسب اثر دارد. استفاده مستقیم از اسید، برس سیمی یا فشار زیاد آب ممکن است سطح آجر و ملات را تخریب کند.
چگونه آجر نما را تمیز کنیم؟
تمیزکاری نما را از بخش‌های بالاتر شروع کنید و پیش از استفاده از شوینده، سطح را از گردوغبار و ذرات سست پاک کنید. برای این کار برس نرم با الیاف طبیعی یا پلاستیکی گزینه مناسب‌تری است. سپس می‌توانید مقدار کمی آب تمیز را روی سطح آزمایش کنید و ببینید آیا آلودگی بدون شوینده برطرف می‌شود یا نه.
اگر آب کافی نبود، شوینده‌ای را انتخاب کنید که برای آجر نما مثل آجر نما انگلیسی اصفهان تولید شده باشد. دستور مصرف، میزان رقیق‌سازی و زمان تماس ماده با سطح را دقیق بخوانید. شوینده را روی بخش کوچکی از نما امتحان کنید و پس از چند دقیقه، سطح را با آب تمیز بشویید. تغییر رنگ، ایجاد لکه، سفیدک یا زبرشدن سطح نشان می‌دهد که ماده برای آجر مناسب نیست.
برای لکه‌های قدیمی، ملات خشک‌شده، شوره گسترده یا نمایی که از ارتفاع زیاد باید تمیز شود، استفاده از خدمات متخصص ایمن‌تر است. پاک‌سازی نما به‌خصوص در طبقات بالا، علاوه بر انتخاب ماده مناسب، به تجهیزات کار در ارتفاع و کنترل آب خروجی نیاز دارد.
روش تمیز کردن آجر نما بر اساس نوع لکه
تمیز کردن شوره سفید آجر نما
شوره، رسوب سفیدرنگی است که بر اثر حرکت آب در آجر یا ملات و انتقال نمک‌های محلول به سطح ایجاد می‌شود. در بیشتر موارد، پاک کردن شوره با برس خشک و نرم شروع می‌شود. نمک‌های سطحی را به‌آرامی جدا کنید و از خیس‌کردن فوری کل نما خودداری کنید؛ چون آب می‌تواند نمک بیشتری را به سطح منتقل کند.
اگر شوره پس از خشک‌شدن دوباره ظاهر شد، فقط پاک‌کردن سطح کافی نیست. آب از راه بندکشی آسیب‌دیده، ترک، درز، آبرو یا بخش دیگری وارد دیوار می‌شود و باید منشأ رطوبت پیدا و برطرف شود.
پاک کردن سیاهی و دوده از آجر نما
برای سیاهی ناشی از گردوغبار، دود خودرو یا دوده، ابتدا از برس نرم و خشک استفاده کنید. سپس بخش کوچکی از نما را با آب و شوینده ملایم مخصوص آجر آزمایش کنید. شوینده را با برس نرم روی سطح پخش کنید و اجازه ندهید مدت طولانی روی آجر خشک شود.
لکه‌های قدیمی دوده یا سیاهی ناشی از آتش‌سوزی ممکن است به داخل خلل‌وفرج آجر نفوذ کرده باشند. در این حالت، فشار آب بیشتر لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمی‌کند و حتی می‌تواند بندکشی را فرسوده کند. برای چنین لکه‌هایی ممکن است به پاک‌کننده تخصصی، روش موضعی یا خدمات پیمانکار نظافت مصالح بنایی نیاز باشد.
پاک کردن لکه ملات و سیمان از آجر نما
لکه ملات تازه را هرچه زودتر و بدون پخش‌کردن روی سطح جمع کنید. ملات خشک‌شده را با ابزار فلزی یا ضربه شدید از روی آجر جدا نکنید؛ این کار می‌تواند گوشه آجر را لب‌پر کند یا سطح آن را خراش دهد.
برای ملات و سیمان خشک، از پاک‌کننده تخصصی آجر استفاده کنید؛ اما پیش از مصرف، سازگاری آن را با نوع آجر، رنگ سطح و ملات بندکشی آزمایش کنید. پاک‌کننده‌های اسیدی ممکن است برای برخی لکه‌های سیمانی کاربرد داشته باشند، ولی استفاده خودسرانه از جوهرنمک یا اسیدهای قوی می‌تواند رنگ آجر را تغییر دهد، بندکشی را ضعیف کند و به فلزات اطراف آسیب بزند.
جوهر نمک به‌دلیل قدرت اسیدی بالا برای پاک‌کردن برخی لکه‌های ساختمانی استفاده می‌شود؛ اما این ماده همیشه انتخاب مناسبی برای تمیز کردن نمای آجری نیست. استفاده مستقیم و غیراصولی از جوهر نمک می‌تواند باعث تغییر رنگ آجر، آسیب به سطح آن و فرسایش بندهای ملات شود.
تمیز کردن لکه چربی از آجر نما
ابتدا مواد چرب اضافه را با دستمال یا ابزار غیرساینده جمع کنید و آن را روی بخش‌های اطراف پخش نکنید. سپس شوینده مناسب لکه‌های چربی و سازگار با آجر را روی قسمت کوچکی از نما آزمایش کنید.
برای لکه‌های تازه، شوینده ملایم و آب گرم ممکن است کافی باشد. لکه‌های قدیمی‌تر به پاک‌کننده قوی‌تر یا خمیر جاذب مخصوص نیاز دارند. پس از تمیزکاری، سطح را به‌خوبی آبکشی کنید تا باقی‌مانده شوینده روی آجر نماند.
برای تمیز کردن آجر نما از چه موادی استفاده کنیم؟
نوع آلودگی روش پیشنهادی اولیه گردوغبار برس نرم و آب تمیز شوره سفید برس خشک و نرم؛ سپس بررسی منشأ رطوبت سیاهی و دوده شوینده ملایم سازگار با آجر لکه ملات پاک‌کننده تخصصی متناسب با آجر و ملات لکه چربی شوینده مناسب لکه چربی و آزمایش موضعیبرای انتخاب شوینده آجر نما، به دستورالعمل سازنده و توصیه‌های مربوط به نوع آجر توجه کنید. هر ماده‌ای که برای سنگ، سرامیک یا بتن مناسب است، الزاماً برای آجر و بندکشی مناسب نیست.
چه روش‌هایی به آجر نما آسیب می‌زنند؟
برس سیمی، سنباده، سندبلاست و ابزارهای ساینده می‌توانند پوسته بیرونی آجر و سطح ملات را از بین ببرند.
از جوهرنمک، اسیدهای قوی و ترکیب‌های شیمیایی خانگی بدون آزمایش و دستور مصرف استفاده نکنید. اسید ممکن است روی آجر لکه ایجاد کند یا به بندکشی، قاب پنجره و قطعات فلزی اطراف آسیب برساند.
واترجت نیز فقط در صورت بررسی مقاومت آجر و بندکشی قابل‌استفاده است. فشار زیاد آب می‌تواند آب را به پشت نما برساند، ملات را فرسوده کند و آلودگی را به بخش‌های دیگر منتقل کند. در راهنمای صنعتی، برای شست‌وشوی آجر استفاده از نازل پخ و فشار کنترل‌شده توصیه شده است؛ اجرای آن روی کل نما بدون تست اولیه تصمیم مناسبی نیست.
چگونه از کثیف شدن دوباره آجر نما جلوگیری کنیم؟
اگر شوره پس از تمیزکاری برمی‌گردد، آبروها، درزها، ترک‌ها، بندکشی و نقاط اتصال نما به پنجره یا سقف را بررسی کنید. تا زمانی که مسیر نفوذ آب اصلاح نشود، پاک‌کردن شوره نتیجه دائمی ندارد.
نمای آجری را در فواصل مشخص با برس نرم گردگیری کنید و پیش از شدت‌گرفتن آلودگی، لکه‌ها را به‌صورت موضعی تمیز کنید. وضعیت بندکشی را نیز بررسی کنید؛ بندهای ترک‌خورده یا فرسوده می‌توانند هم باعث نفوذ آب شوند و هم آلودگی را در سطح نما نگه دارند. هر نوع پوشش محافظ یا آب‌گریز را نیز فقط پس از اطمینان از سازگاری آن با آجر استفاده کنید.
سؤالات متداول
بهترین شوینده برای تمیز کردن آجر نما چیست؟
شوینده ملایم و مخصوص آجر یا مصالح بنایی، انتخاب اولیه مناسب‌تری است. نوع شوینده باید بر اساس لکه و جنس آجر انتخاب شود و پیش از استفاده روی کل نما، در بخش کوچکی آزمایش شود.
چگونه شوره سفید آجر نما را پاک کنیم؟
ابتدا اجازه دهید سطح خشک شود و شوره را با برس نرم و خشک پاک کنید. اگر شوره بازگشت، منشأ نفوذ رطوبت مانند ترک، بندکشی فرسوده یا آبروی معیوب را پیدا و اصلاح کنید. شست‌وشوی شدید بدون رفع رطوبت معمولاً مشکل را حل نمی‌کند.
آیا می‌توان آجر نما را با جوهرنمک تمیز کرد؟
استفاده خودسرانه از جوهرنمک توصیه نمی‌شود. این ماده می‌تواند به رنگ و بافت آجر، بندکشی و قطعات فلزی اطراف آسیب بزند. برای لکه‌های سیمانی، از پاک‌کننده تخصصی و تأییدشده متناسب با نوع آجر استفاده کنید. راهنمای [شستن آجر نما با جوهرنمک] باید فقط در صورت بررسی ایمنی و شرایط مصرف دنبال شود.
آیا واترجت برای شستن آجر نما مناسب است؟
واترجت فشارقوی برای همه نماهای آجری مناسب نیست. فشار آب باید کنترل شود و پیش از شست‌وشوی گسترده، مقاومت آجر و بندکشی آزمایش شود. برای آجر قدیمی، ترک‌خورده یا دارای بندکشی ضعیف، پاک‌سازی تخصصی گزینه ایمن‌تری است.
چرا آجر نما بعد از تمیزکاری دوباره سفید می‌شود؟
بازگشت سفیدی معمولاً به ادامه نفوذ آب و انتقال نمک‌های محلول از داخل دیوار یا ملات مربوط است. در این شرایط، فقط پاک کردن سطح کافی نیست و باید منشأ رطوبت، آبروها، ترک‌ها و بندکشی بررسی شود.
برای آشنایی با انتخاب مصالح مناسب، می‌توانید به مراکز فروش آجرنما در سراسر کشور مراجعه کنید.