یک بررسی گسترده از ۳۶۱ مطالعه علمی نشان می‌دهد که کاهش مصرف پروتئین ممکن است به کُند شدن روند پیری بیولوژیکی و بهبود سلامت متابولیک کمک کند.
پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین-مدیسن آمریکا، با بررسی نتایج مطالعات مختلف، به شواهدی دست یافته‌اند که نشان می‌دهد مصرف کمتر پروتئین در برخی شرایط می‌تواند به افزایش طول عمر و حفظ سلامت بدن کمک کند.
نتایج این پژوهش در نشریه علمی Cell Press Blue منتشر شده است.
پروتئین یکی از مواد مغذی ضروری بدن است که برای ساخت و ترمیم عضلات، حفظ توده عضلانی و کنترل وزن اهمیت دارد.
با این حال، پژوهشگران معتقدند مصرف بیش از نیاز بدن، به‌ویژه در افرادی که فعالیت بدنی کمی دارند، ممکن است پیامد‌های نامطلوبی برای سلامت داشته باشد.
برخی مطالعات حیوانی نشان داده‌اند که رژیم‌های غذایی کم‌پروتئین می‌توانند نشانه‌های پیری را کاهش دهند و به افزایش طول عمر کمک کنند.
همچنین، در برخی مطالعات انسانی، کاهش مصرف پروتئین با کاهش التهاب و بهبود سلامت متابولیک همراه بوده است.
چرا مصرف کمتر پروتئین ممکن است مفید باشد؟
پژوهشگران چند سازوکار احتمالی را برای این موضوع مطرح کرده‌اند:
بهبود عملکرد سلول‌ها: کاهش پروتئین ممکن است فعالیت سلول‌ها را از رشد مداوم به سمت ترمیم و نگهداری تغییر دهد.
کاهش تجمع سلول‌های پیر: ممکن است به کاهش انباشت سلول‌های آسیب‌دیده و پیر که عملکرد طبیعی خود را از دست داده‌اند، کمک کند.
بهبود تولید انرژی: محدودیت پروتئین می‌تواند برخی مسیر‌های تولید انرژی و عملکرد متابولیک سلول‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
تغییرات هورمونی: ممکن است میزان هورمون FGF۲۱ افزایش یابد؛ هورمونی که در تنظیم سوخت‌وساز و پاسخ بدن به کمبود مواد مغذی نقش دارد.
البته هنوز برای مشخص شدن میزان تأثیر این تغییرات بر طول عمر انسان، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
آیا همه افراد باید پروتئین کمتری مصرف کنند؟
خیر. پژوهشگران تأکید می‌کنند که کاهش مصرف پروتئین برای همه افراد توصیه نمی‌شود.
پروتئین برای رشد و ترمیم عضلات ضروری است و افرادی که مرتب ورزش می‌کنند یا فعالیت بدنی بالایی دارند، ممکن است به پروتئین بیشتری نیاز داشته باشند.
از سوی دیگر، بسیاری از افراد کم‌تحرک ممکن است بیش از نیاز واقعی بدنشان پروتئین دریافت کنند.
بنابراین، میزان مناسب مصرف پروتئین باید با توجه به سن، وضعیت سلامتی و سطح فعالیت بدنی هر فرد تعیین شود.
آیا نوع پروتئین هم اهمیت دارد؟
به گفته پژوهشگران، فقط مقدار پروتئین مهم نیست؛ نوع پروتئین و ترکیب اسید‌های آمینه موجود در آن نیز ممکن است بر سلامت و روند پیری تأثیر بگذارد.
اسید‌های آمینه اجزای سازنده پروتئین هستند و برخی از آنها ممکن است در تنظیم فرایند‌های مرتبط با متابولیسم و پیری نقش داشته باشند.
جمع‌بندی
نتایج بررسی ۳۶۱ مطالعه نشان می‌دهد که مصرف پروتئین بیشتر، لزوماً به معنای سلامت بیشتر نیست. در برخی افراد، به‌ویژه افراد کم‌تحرک، دریافت پروتئین بیش از نیاز بدن ممکن است اثرات نامطلوبی داشته باشد.
با این حال، کاهش مصرف پروتئین هنوز به‌عنوان راهکاری قطعی برای افزایش طول عمر انسان اثبات نشده است.
پیام اصلی این پژوهش آن است که میزان مصرف پروتئین باید متناسب با سن، شرایط جسمانی و میزان فعالیت بدنی هر فرد باشد؛ نه اینکه همه افراد بدون توجه به نیاز بدنشان پروتئین بیشتری مصرف کنند.