اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در رویداد «مواجهه با آمریکا؛ دیروز، امروز، فردا» با واکاوی سابقه اقدامات خصمانه واشنگتن از حمله تروریستی به هواپیمای مسافربری ایران و تحریم‌های سنگین تا طراحی‌های دوره بوش پسر اظهار داشت: نام‌گذاری ایران ذیل اصطلاح «محور شرارت» در آن دوران، گامی برای تبدیل کشورمان به هدف اول تهاجم بود؛ هرچند بعدها به دلایلی مسیر را تغییر داده و به سراغ عراق رفتند، اما همگان آگاه بودند که تلاش لابی‌ها و بخش قابل‌توجهی از هیئت حاکمه ایالات متحده، کشاندن جنگ به سمت ایران بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به نقاط عطف خصومت‌های واشنگتن تصریح کرد: یکی از نقاط اوج این مواجهه، جنایت ترور سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی بود. این اقدام صرفاً یک قتل، ترور یا جنایت عادی نبود، بلکه هدف قرار دادن مستقیم یک قهرمان ملی و منطقه‌ای و تعرض به یکی از برجسته‌ترین نمادهای حاکمیت و اقتدار برای تمامی ایرانیان به شمار می‌رفت.
بقائی با تبیین عمق تمدنی و مفهومی تخاصم آمریکا خاطرنشان کرد: اگر تا پیش از این، به‌ویژه در دوره دموکرات‌ها، مفاهیمی چون حقوق بشر و آزادی ابزار توجیه فشارها بود، ریشه نگاه آنها به ایران و ایرانی را باید در سطحی کلان‌تر دید؛ دعوای اصلی فراتر از رقابت‌های صرفاً مادی، ژئوپلیتیک یا منافع مرتبط با حوزه انرژی است—هرچند این مسائل نیز جای خود را دارند—بلکه این تقابل ریشه در دو نگاه بنیادین، متفاوت و ناسازگار نسبت به انسان، جامعه و فلسفه سیاست دارد. فهم این تمایز ساختاری از آن رو حیاتی است که بدانیم دقیقاً در کجای این معادله قرار گرفته‌ایم تا بتوانیم مسیر دفاع از هویت و تمامیت کشور را شفاف سازیم.