سخنگوی انجمن داروسازان کشور، ریشه اصلی نابسامانی‌های اخیر بازار دارو را بحران نقدینگی، بدهی فلج‌کننده بیمه‌ها و اختلال در زنجیره تأمین خارجی خواند و اعلام کرد ناترازی مالی بیمه‌ها منجر به شکل‌گیری پدیده «کمبود کاذب» دارو شده است.
دکتر هادی احمدی با هشدار نسبت به پیامد‌های بدعهدی نهاد‌های مالی بر زنجیره درمان اظهار داشت: «مشکل حوزه داروی کشور در وهله نخست نقدینگی است. سازمان‌های بیمه‌گر و سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها به تعهدات قانونی خود عمل نکرده‌اند؛ این نهاد‌ها بیش از ۸۰ همت به داروخانه‌ها بدهکارند و همین امر سبب شده بالغ بر ۸ همت از چک‌های داروخانه‌های سراسر کشور برگشت بخورد.»
بحران تخصیص ریال و ارز؛ حذف ۲۸۵۰۰ تومانی
احمدی با اشاره به وضعیت تخصیص منابع ارزی و پیامد‌های تورمی آن گفت: «گاهی ارز در دسترس است، اما نقدینگی ریالی برای خرید آن وجود ندارد. امسال تنها ۳ میلیارد دلار ارز برای تجهیزات پزشکی و دارو تخصیص یافت که از مجموع ۱.۵ میلیارد دلار سهمیه دارو، ۴۰۰ میلیون دلار بابت تسویه بدهی‌های سال گذشته صرف شد؛ رقمی که فاصله معناداری با نیاز واقعی دارد، زیرا سازمان غذا و دارو درخواستی دو برابر این میزان داشت و با این ارقام نمی‌توان انتظار معجزه داشت.»
او ضمن انتقاد از رویه حذف ارز ترجیحی تصریح کرد: «ارز به‌موقع تأمین نمی‌شود و از سوی دیگر نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی از سبد بسیاری از اقلام دارویی خارج شده است. دارو‌های بدون نسخه (OTC)، دارو‌های بیماری‌های مزمن و دارو‌های برند همگی مشمول ارز آزاد شده‌اند؛ رویدادی که به دلیل عقب‌ماندگی بیمه‌ها در پوشش هزینه‌ها، سهم پرداخت از جیب بیماران را به‌شدت افزایش داده است.»
مسدود شدن شریان‌های حمل‌ونقل و تبعات جنگ
این فعال صنعت دارو به تأثیر منازعات نظامی بر زنجیره واردات پرداخت و گفت: «در درگیری‌های اخیر، مسیر‌های ترانزیت دریایی، هوایی و زمینی به شدت آسیب دیده‌اند. ادعای تحریم نبودن غذا و دارو یک دروغ آشکار است؛ بر اساس ماده ۲۳ کنوانسیون ژنو، تأمین اقلام حیاتی نباید تحت تأثیر جنگ قرار گیرد، اما امروز عملاً امکان نقل‌وانتقال ارزی برای خرید اقلام سلامت وجود ندارد و این رویه مصداق بارز جنایت جنگی است.»
احمدی با اشاره به وابستگی خطوط تولید به واردات از شرق آسیا افزود: «بخش عمده نیاز‌های وارداتی از هند و چین تأمین می‌شد، اما از زمان آغاز جنگ ۴۰روزه، حتی یک کشتی حامل محموله نیز وارد بنادر ایران نشده است؛ در جریان سفر اخیر رئیس‌جمهور به هند نیز بخشی از اقلام به صورت چمدانی وارد کشور شد. برخی مواد اولیه صنعتی صرفاً باید از طریق حمل دریایی منتقل شوند، اما این شاهراه شش ماه است که مسدود شده و مدیریت کنونی بازار تنها به مدد ذخایر استراتژیک انجام گرفته است.»
ناترازی بیمه‌ها و زایش «کمبود کاذب»
سخنگوی انجمن داروسازان ضمن انتقاد صریح از سازمان تأمین اجتماعی اظهار کرد: «بدهی سازمان تأمین اجتماعی به کل نظام سلامت از ۱۸۴ همت فراتر رفته و سهم داروخانه‌های بخش خصوصی از این رقم بیش از ۸۰ همت است؛ بیمه‌ها نباید کسری بودجه و ناترازی خود را با توقف پرداخت به داروخانه‌ها جبران کنند.»
وی با تبیین تمایز میان نبود کالا و ناتوانی در توزیع گفت: «بخشی از کمبود‌های فعلی از جنس "کمبود کاذب" است؛ یعنی دارو و حتی شیرخشک در انبار‌ها موجود است، اما داروخانه‌ها نقدینگی لازم برای تسویه و تحویل آن را ندارند. این چالش‌ها معلول تحریم یا جنگ نیست، بلکه ریشه در مکانیزم ناکارآمد نظام بیمه‌ای دارد. علاوه بر این، سازمان غذا و دارو برای کوچک نشان دادن آمار کسری‌ها، عمدتاً تنها به انتشار وضعیت دارو‌های حیاتی بسنده می‌کند.»