نتایج این پژوهش نشان داد، ۴۰ منطقه تحت تاثیر فعالیتهای انسانی، ازجمله پمپاژ آب برای آبیاری کشاورزی، بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۵ در مجموع حدود ۳۱۲۲ کیلومتر مکعب آب از دست دادهاند.
پژوهشگران ناسا با توسعه روشی جدید برای تحلیل دادههای ماهوارهای، توانستند تغییرات ذخایر آب زمین را با جزئیاتی پنج تا ۱۰ برابر بیشتر از روشهای پیشین بررسی کنند. نتایج نشان داد، برداشت بیرویه آب برای کشاورزی و سایر فعالیتهای انسانی، فشار بیشتری از آنچه پیشتر تصور میشد بر منابع آب زیرزمینی وارد کرده است.
آنان با بررسی تغییرات فاصله میان ماهوارهها، جابهجایی جرم آب ذخیرهشده در خاک، برف، رودخانهها، دریاچهها و لایههای زیرزمینی را برآورد میکنند. روشهای قبلی تغییرات آب را در مناطق بسیار وسیعی محاسبه میکردند و در نتیجه، افت شدید ذخایر آب در مناطق کوچکتر، از جمله درههای کشاورزی، در میانگینهای منطقهای پنهان میماند. روش جدید این محدودیت را کاهش داده و نشان داد برآوردهای قبلی، روند افت آب را در مناطق بررسیشده بهطور میانگین کمتر از میزان واقعی نشان دادهاند.
کشاورزی، عامل اصلی افت آب در برخی مناطق بحران
نتایج نشان داد، در ۴۰ منطقه از میان ۹۴ منطقه دارای تغییرات قابلتوجه ذخایر آب، این تغییرات با فعالیتهای انسانی مانند پمپاژ آب برای آبیاری، جنگلزدایی، کشاورزی دیم یا آبگیری مخازن ارتباط داشته است.
دشت هند و گنگ در شمال هند، یکی از مناطق نگرانکننده کانونهای افت آب زیرزمینی است. این منطقه سالانه نزدیک به ۳۲.۵ کیلومتر مکعب آب از دست میدهد که حدود دو برابر برآورد برخی تحقیقات اخیر است. ذوب یخچالهای هیمالیا فقط حدود ۱۵ درصد از این افت را توضیح میدهد و برداشت آب زیرزمینی نقش بسیار مهمتری دارد.
سامانه آبخوان شمالغربی صحرا در الجزایر و تونس، آبخوان ساق در عربستان سعودی و مناطق جنوبی ایران نیز از کانونهای نگرانکننده معرفی شدهاند. در مرکز عربستان سعودی، حجم آب برداشتشده از زمین سالانه بیش از ۶ برابر آبی است که از طریق بارندگی و رودخانهها جایگزین میشود.
افت ذخایر آب در ترکیه نیز بیش از دو برابر برآوردهای قبلی محاسبه شده است که پیامدهای کمبود آب آن میتواند به مناطق پاییندست در سوریه و عراق نیز گسترش یابد.
در آمریکا، دره مرکزی کالیفرنیا و بخش جنوبی آبخوان دشتهای مرتفع از مناطق تحت فشار هستند که خشکسالی و برداشت گسترده آب برای آبیاری، ذخایر زیرزمینی را کاهش داده است.
کشاورزی دیم در برخی مناطق به افزایش ذخایر آب کمک میکند
نتایج این پژوهش نشان داد، همه تغییرات ذخایر آب به معنای کاهش آن نیست. در بخشهایی از جنوب صحرای آفریقا و آمریکای جنوبی، افزایش ذخایر آب با گسترش کشاورزی دیم و تغییر پوشش زمین ارتباط داشته است.
پژوهشگران گفتند: برخی محصولات زراعی مانند حبوبات و غلات به دلیل ریشههای کمعمقتر و تعرق کمتر، میتوانند به نفوذ آب در خاک و افزایش ذخایر آن کمک کنند اما این ارتباط به معنای تضمین افزایش منابع آب در همه مناطق نیست.
آنان افزودند: روش جدید، روند بلندمدت تغییرات آب را در بازه ۲۳ ساله آشکار میکند اما جزئیات نوسانات سالانه، ازجمله تاثیر دورههای پربارش و بهبود موقت پس از خشکسالی را نشان نمیدهد.
بر اساس گزارش سایت ارث، پیشبینی میشود، ماهواره جدید ماموریت GRACE Continuity در سال ۲۰۲۸ پرتاب شود و با افزایش طول دوره مشاهدات، امکان شناسایی دقیقتر مناطق درگیر بحران آب را فراهم کند.
نتایج این پژوهش در نشریه علمی «مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم آمریکا» منتشر شده است.

